دفن امام حسین(ع) و اصحاب شهیدش 12محرم61 ه. ق

شهادت امام حسین(ع) و اصحابش در دهم محرم سال 61(ه. ق)، بوده است و دفن بدن مطهر آنحضرت(ع) و اجساد مطهر شهدای کربلاء در پایان روز دوازدهم (شب سیزدهم) محرم توسط گروهی از مردان قبیله بنی اسد که درنزدیکی کربلا چادر زده و سکونت داشتند انجام شده است.

وقتی لشکر عبیدالله زیاد به سوی کوفه حرکت کرد بدنهای پاک و مطهر امام حسین (ع) و اصحاب یاران باوفایش به صورت بسیار جگر خراشی روی زمین باقی مانده بود و کسی جرأت نمی کرد آنها را دفن کند، تا این که زنان قبیله بنی اسد مردان خود را مورد شماتت قرار دادند و آنان را به انجام دفن این عزیزان ترغیب نمودند. به دنبال آن مردان قبیله بنی اسد برای دفن آمدند ولی چون بدن ها پاره پاره بود بدنها را نمی شناختند و در حالت تحیر و تردید باقی ماندند در این هنگام امام سجاد (ع) بصورت ناشناس در جمع آنان حاضر و یکی یکی بدنها را به بنی اسد معرفی کرده و آنها بدنها را دفن می کردند. پس از دفن شهدا حضرت امام سجاد(ع) خود را به آنان معرفی کردند. در مقاتل و روایات فراوانی نحوه دفن شهدای کربلا آورده شده است که هر کدام در این باره نظری دارند، اما در یکی از روایات این طور آمده است که امام سجاد (ع) توانستند با طی الارض خود را مجددا به صحرای خونین کربلا برسانند و شهدا را دفن نمایند.

یازده محرم[۳۳] یا ۱۳ محرم[۳۴] را زمان دفن شهدای کربلا بیان کرده‌ اند. بنابر برخی گزارش‌ها، پس از بازگشت عمر سعد و یارانش، گروهی از بنی اسد که در نزدیکی کربلا سکونت داشتند در موقعی از شب بر امام حسین ع و یارانش نماز گزاردند و آنان را دفن کردند.[۳۵] . بیشتر شهدا در آرامگاه جمعی شهدای کربلا، پایین‌تر از قبر امام حسین ع دفن شده‌اند. علی اکبر پایین پای امام و علی اصغر نیز بنا به قول مشهور در کنار امام دفن شده است. آرامگاه عباس بن علی ع نزدیک نهر علقمه و آرامگاه حر بن یزید ریاحی به فاصله کمی بیرون از شهر کربلا قرار دارد. قبیلهٔ بنی‌ اسد که ساکن قریهٔ غاضریه بودند، پس از یک روز از شهادت امام و یاران باوفایش به کربلا آمدند و بر بدن مطهر امام حسین علیه‌السّلام و یارانش نماز گزاردند و آنان را دفن کردند. پس از آنکه عمر سعد به همراه سپاهش کشته‌های خود را دفن کرده و کربلا را به قصد کوفه ترک کرد، قبیلهٔ بنی اسد که ساکن قریهٔ غاضریه بودند، پس از یک روز از شهادت امام و یاران باوفایش، بلعمی، مورخ قرن چهارم، تنها مورخی است که گفته است بدن مطهر امام (علیه‌السّلام) به همراه دیگر شهدا، سه روز، روی خاک کربلا افتاده بود.[۱] . تفصیل دفن شهدا را چنین آورده‌اند: چون عمر سعد (از کربلا) رفت، قومی از بنی اسد که در غاضریه ساکن بودند، به سوی امام حسین (علیه‌السّلام) و یارانش آمدند و بر آنان نماز خواندند و پیکر پاک امام حسین علیه‌السّلام را همان جایی که اکنون قبرش است، دفن کردند. پسرش علی بن الحسین حضرت علی اکبر را پایین پای او به خاک سپردند . ابن قولویه قمی در آغاز زیارت حضرت علی اکبر، به این نکته اشاره کرده است: ثم صر الی قبر علی بن الحسین فهو عند رجلی الحسین بن علی....[۸] برای شهدای اهل بیت و اصحاب امام (علیه‌السّلام) که در اطراف او افتاده بودند، گودالی را کندند و همه را جمع کردند و با هم در آن دفن کردند. عباس بن علی علیه‌السّلام را در جایی که کشته شده بود، سر راه غاضریه، همان جایی که اکنون قبرش است، دفن کردند.[۹] [۱۰] [۱۱] . عمادالدین طبری می‌گوید: بنی اسد بر قبایل عرب افتخار می‌کردند که ما بر حسین نماز خواندیم و او و یارانش را به خاک سپردیم.[۱۲] سبط بن جوزی می‌نویسد: (هنگام دفن امام) مشاهده کردند که آثار سیاهی بر پشت امام (علیه‌السّلام) هست؛ از علت آن پرسیدند، گفته شد. (علت این سیاهی آن است که) حضرت، شب‌ها بر پشتش طعام برای فقرای مدینه حمل می‌کرد.[۱۳] [۱۴] . امام سجاد علیه‌السّلام مامور دفن پدر بزرگوار خود بوده است، چنان‌که علامه مجلسی پس از نقل گزارش شیخ مفید (که گذشت) می‌نویسد: به حسب ظاهر چنین بود، اما در واقع، امام را به غیر از امام دفن نمی‌کند. حضرت امام زین العابدین علیه‌السّلام به اعجاز امامت آمد و جسد مطهر آن حضرت و بلکه سایر شهدا را دفن کرد،[۳۵] . چنان‌که در جریان شهادت امام رضا علیه‌السّلام که در طوس به شهادت رسید،امام جواد علیه‌السّلام به قدرت الهی از مدینه به طوس آمد و امور غسل و کفن امام را خود عهده دار شد.[۳۶] . گفته شده مشهورترین آمار شهدای بنی‌هاشم که در بسیاری از منابع آمده، بدون احتساب امام حسین(ع) ۱۷ نفر است.[۱۴] . البته آمار شهدای بنی‌هاشم مختلف بوده و از ۹ نفر تا ۳۳ نفر ذکر شده است.[۱۵]. برخی شهدای بنی هاشم را ۳۳ نفر دانسته‌اند؛ امام حسین(ع)، سه نفر از فرزندان امام حسین(ع)، نه نفر از اولاد امام علی(ع)، چهار نفر از فرزندان امام حسن(ع)، دوازده نفر از فرزندان عقیل و چهار نفر از فرزندان جعفر.[۱۶]. برخی شهادت ۱۷ نفر از بنی هاشم در کربلا را اجماعی و ده نفر دیگر را غیریقینی دانسته‌اند[۱۷] که جمعا ۲۷ نفر می شود. همچنین گفته شده نام ۱۷ تن از اولاد ابی طالب در زیارت ناحیه مقدسه ذکر شده است.[۱۸] . فرزندان امام علی ع به جز امام حسین(ع)، که در کربلا شهید شدند، عبارتند از : حضرت عباس، عبدالله، عثمان، ابوبکر ،محمد، جعفر و عمر.[۱۹] . شیخ عباس قمی برآن است که مشهور میان مورخین آن است که عمر بن علی بن ابی طالب امام حسین(ع) را همراهی نکرد و در کربلا شهید نشده است.[۲۰] . فرزندان امام حسن ع : قاسم، ابوبکر، عبدالله[۲۱] و عمر بن حسن[۲۲] . فرزندان امام حسین(ع) : علی اکبر[۲۳] و عبدالله بن حسین[۲۴] مشهور به علی اصغر.[۲۵] . البته گفته شده در مقاتل هم از عبدالله بن حسین و هم از علی اصغر یاد شده و در اینکه آیا دو کودک بودند یا یکی، اختلاف هست.[۲۶] . سایر بنی‌هاشم ک جعفر بن عقیل، عبدالرحمان بن عقیل، عبدالله بن عقیل، محمد بن ابی‌سعید بن عقیل، عبدالله بن مسلم بن عقیل، محمد بن عبدالله بن جعفر، و عون بن عبدالله بن جعفر.[۲۷] . نام‌های ۴۲ نفر از بنی‌هاشم به عنوان شهدای کربلا، فقط در برخی از منابع ذکر شده است. صحابه شهید : اَنَس بن حارث . عبدالرحمان بن عبد ربّ انصاری[۲۹] . مُسلم بن عَوسَجه اسدی . هانی بن عروه مرادی . عبدالله بن بُقطُر . عَمّار بن ابی‌ سَلامه دالانی همدانی . ‌نُعَیْم بن عَجْلان انصاری[۳۰] . از اصحاب امام علی(ع : ابوثُمامه عمرو بن عبدالله صائِدی . حبیب بن مُظاهِر اسدی . زاهر، غلام عمرو بن حَمِق . عمار بن ابی سلامه دالانی . سعد بن حارث خُزاعی، غلام علی ع . عبدالله بن عُمَیر کَلْبی . کَردوس بن زهیر . نافع بن هلال بجلی[۳۱] . اصحاب امام حسین(ع) : ابراهیم بن حُصَین اسدی . برادرزاده حُذَیفة بن اَسید غِفاری . ابوهَیاج . اَدهَم بن امیه . انیس بن مَعقِل اَصبَحی . بُرَیر بن خُضَیر . بشیر بن عمرو حضرمی . جابر بن حَجّاج . جبلة بن علی شیبانی . جُنَادة بن حارث . جُندَب بن حجیر . جون غلام ابوذر . جوین بن مالک . حارث بن اِمرؤ القیس . حارث بن نبهان . غلام حمزة بن عبدالمطلب . ابوالحتوف بن حرث انصاری . حجاج بن زید . حَجّاج بن مَسروق . حُرّ بن یزید ریاحی . حلّاس بن عمرو . نُعمان بن عمرو . حَنظَلة بن اسعد . رافع، هم‌پیمان بنی شنده . رُمَیث بن عمرو . زُهَیر بن بِشْر خَثعَمی . زُهَیر بن سلیم اَزْدی . زُهَیر بن قَین بَجَلی . زید بن مَعقِل . سالم . سعد بن حنظله تمیمی . سعید بن عبدالله حنفی . سعید بن کَردَم . سلیمان بن رزین . سلیمان بن ربیعه . سوّار بن ابی‌حِمیر . سُوَید بن عمرو بن ابی مُطاع . سیف بن حارث جابری . شَبیب بن عبدالله نَهشَلی . سیف بن مالک . ضَرغامة بن مالک . شَوذَب . ضُباب بن عامر . عابس بن ابی شبیب شاکری . عامر بن مسلم عبدی . سالم غلام عامر بن مسلم . عباد بن ابی‌مهاجر . عبدالرحمان بن عبدالله اَرحَبی . عبدالله بن قیس غِفاری . عبدالرحمان بن قیس غِفاری . عُقْبة بن صَلت . عمّار بن حسّان طایی . عمران بن کعب . عمر بن اَحدوث حَضرَمی . عمرو بن خالد صَیداوی . سعد غلام عمرو بن خالد صیداوی . عمرو بن خالد ازدی . خالد بن عمرو اَزْدی . عمرو بن ضُبَیعَه . عمرو بن عبدالله جُندَعی . عمرو بن قَرَظَه انصاری . غلام ترک . قارِب، غلام امام حسین ع . قاسم بن حبیب اَزْدی . قَعنَب بن عمرو نَمِری . کِنانة بن عتیق . مالک بن عبدالله بن سریع . مُجَمِّع بن زیاد . مُجَمّع بن عبدالله عائِذی . پسر مُجَمّع بن عبدالله عائذی . مسعود بن حَجّاج . عبدالرحمان بن مسعود . مسلم(اَسلَم) بن کثیر . مُنجِح، غلام امام حسین ع . نَعیم بن عَجْلان . هَفهاف بن مُهَنَّد راسِبی . هَمّام بن سَلَمه قانِصی (قایضی) . وَهْب بن وهب . یحیی بن سلیم مازِنی . یزید بن زیاد بن مُهاصِر . یزید بن نبیط عبدی . عبدالله بن یزید بن نَبیط عبدی . عبیداللّه بن یزید بن نَبیط عبدی[۳۲] .

http://dl.hodanet.tv/filespicturs/shohadayekarbla4.JPG

اسامی وتعداد شهدای کربلا

بیشتر شهدا در آرامگاه جمعی شهدای کربلا، پایین‌تر از قبر امام حسین(ع) دفن شده‌اند.

دفن امام حسین(ع) و اصحاب شهیدش

۱۱ محرم یا ۱۳ محرم را زمان دفن شهدای کربلا بیان کرده‌اند. · شمار دقیق شهیدان کربلا مشخص نیست؛

12محرم دفن اجسادمطهرشهداي كربلا روز دوازدهم

در روز 12 محرم سال 61 قمري، هنگامي كه نيروهاي يزيد، كربلا را ترك كردند، مردم قبيله‏ ي بني‏ اسد از روستاي غاضريه كه نزديك كربلا بودند اجساد شهداء را دفن ...

طویریج، بزرگترین دسته عزای حسینی در جهان

دسته طویریج، معروف‌ترین دسته عزاداری است که خاستگاه آن به منطقه «هندیه» در ۱۰ کیلومتری جنوب شرق کربلا باز می‌گردد. علت برگزاری رکضه طویریج...

قیامهای بعد از عاشورا

شعر-روزِدفنِ شُهداست

http://dl.hodanet.tv/filespicturs/dafneshohada.jpg

روزِدفنِ شُهداست - كربلاماتم سراست = یاحسین حسین حسین - یاحسین حسین حسین = جسم پاك شُهدا - مانده سه روزوسه شب = روی خاك كربلا - بی كفن یا للعجب = مانده سه روزوسه شب - جسم پاك شُهدا = نشده دفن وكَفَن - روی خاك كربلا = روزعاشوراحسین – بودوهفتادودوتن = سرِآنان همگی - شدبریده ازبدن = تنِ آنان همگی - روی دشت كربلا = سرِآنان همگی – شد برویِ نیزه ها = روزسوّم آمدند - مردمِ بنی اسد = به میانِ قتلگاه - دیدن آن همه جسد = ازچنین ظلمِ فجیع – متحیّرهمگی = بهردفنِ شُهدا – متفكّرهمگی = این همه جنازه ها - همگی سرندارند = برای شناختشان - راه دیگرندارند = ناگه ازره میرسد - وارث پیمبران = آقازین العابدین - آن امام انس وجان = آقا زین العابدین - بهردفنِ شُهدا = كمك بنی اسد - آمده به كربلا = حرم پاك حسین - جای دفن شُهداست = حائرمُقدّسش - باقری جای دعاست = یاحسین حسین حسین - یاحسین حسین حسین . ازکتاب مجموعه اشعارباقری .

سه روز و شب مانده بر رویِ زمین است - حسین که پرورده یِ روح الامین است = همرهش هفتاد و دو یارِ وفا دار - رویِ زمین مانده با حالت غم بار = نه غسل و نی کفن و دفنِ آن شهیدان - نموده است آن سپاهِ ظلم و طغیان = سه روز در آفتاب مانده بدنها - یکصدو ده یاورِ آن شهِ تنها = بنی اسد ناگهان به قتلگاهش - آمده با سیلِ غم و اشک و آهش = دید بدنها همه رویِ زمین اند - رویِ زمین از جفایِ مشرکین اند = جمله بدنها همه غرقه به خون اند - زجورِ آن دشمنِ خوار و زبون اند = نوحه کنان زین ستم بنی اسد شد - در غضب از این ستم ذاتِ احد شد = زنانِ قومِ اسد جمله عزا دار - جمله بنالند با دیده یِ خون بار = برایِ دفن آمده امامِ سجّاد - زِغربتِ شاهِ دین همی کند یاد = گفت به قومِ اسد که بوریائی - بیاورید از برایِ این فدائی = بر بدنِ شه نمود بوریا را - دفن نمود آن حسینِ سر جدا را = دفن نمودند چو ابدانِ شهیدان - جملگی از مرد و زن به آه و افغان = بنی اسد جمله با دیده یِ بار - بهرِ حسین جملگی گشته عزادار = باقریا برسرو سینه زنان باش - همرهِ قومِ اسد نوحه کنان باش . سروده شده روزسوم شهادت امام حسین ویارانش توسط حجة الاسلام سیدمحمد باقری پور سال 1398

بعد از سه روز پیکر سرخش کفن نداشت - یوسف ترین شهید خدا، پیرُهن نداشت = از بس که نیزه خون تنش را مکیده بود - حتی توان و قدرت ناله زدن نداشت = در هجمه ی تواتر شمشیر و تیر و تیغ - راهی به جز شقایق پرپر شدن نداشت = از بس که پیکرش شده پامال اسبها - یک جای بی جراحت و سالم، بدن نداشت = زلفی که شانه شد به سر نیزه صبحگاه - کنج تنور چاره به جز سوختن نداشت = در بوریای کهنه تن لاله پوش او - پیچیده شد اگر چه شقایق کفن نداشت . یوسف رحیمی

زمانِ دفن شهیدان و سیدالشهداست - سه روز پیکرشان روی خاک کرب و بلاست = بنی اسد متحیر شدند و در ماندند - میان اینهمه جسم بدون سر ماندند = سواری از طرف عرش بر زمین آمد - برایِ دفن پدر، زین العابدین آمد = امام گفت: که من وارث شهیدانم - نشانی همه را خوب خوب میدانم = روی تن شهدای سپاه افتادند - بنی اسد پی آقا به راه افتادند = به روی خاک تنی همچنان پیمبر بود - تن نواده ی زهرا علی اکبر بود = امام گفت که این تن، امام زاده ماست - علی عزیزترین عضو خانواده ی ماست = یکی از این شهدا رَدّی آشنا دارد - میان هر دو کف دست خود حنا دارد = تن یتیم حسن روی خاک افتاده است - امام گفت که این قاسم است و داماد است = رسیده است به مقتل کنارِ عبدالله - و گریه کرد کنار مزارِ عبدالله = نشسته است کنارِ یتیم های حسن - امام سینه زنی میکند بجای حسن = امام آمد و بالای قتلگاه رسید - زمانِ دفن تن چاک چاکِ شاه رسید = "بنی اسد! پدرم در میان گودال است - تنش به زیر سُم اسب رفته پامال است = هنوز داخل گودال نیزه و تیر است - چقدر روی تنش جای زخم شمشیر است = بنی اسد! پدرم تشنه کام جان میداد - چه سخت در وسط ازدحام جان میداد = حسین را ته گودال گیر آوردند - برای دفن تن او حصیر آوردند = امام جسم پدر را درون قبر گذاشت - سر مزار دو رکعت نماز صبر گذاشت = امام رفت بیارد شهیدِ آخر را - امام رفت بیارد علی اصغر را = گذاشت جسمِ علی رابه روی جسم پدر - نوشت اسمِ علی را به روی اسم پدر = خلاصه داشت کنار شهیدها میمرد - تَنِ تمامی اصحاب را به خاک سپرد = هنوز پیکر فرزند فاطمه مانده - تن برادر زینب در علقمه مانده = کنار جسم عمو، مشک آب افتاده - به روی خاک، امید رباب افتاده = ترک ترک شده الماس را تکان ندهید - بنی اسد تنِ عباس را تکان ندهید = در علقمه به عمویم هجوم آوردند - نگاه کن چه به روز عموم آوردند . #شاعر آرش براری

این جا نگـارخانـۀ گل‌های پرپـر است - این جا بهشت سرخ بدن‌های بی‌سراست = حــیـران ستـاده‌ ایــد چـرا ای بنـی‌ اســد - امـروز روز دفـن عزیـز پیـمبـر است = من می‌شناسم ایـن شهـدا را یکی ‌یکی - سرهایشان اگرچه بریـده ز پیکـراست = این پـیکـر حبیـب بـوَد، این تـن زهیـر - این مسلم‌بن‌عوسجه، این عون وجعفراست = این پیکری کـه مانده به گودال قـتلگاه - قـرآن آیــه‌ آیــۀ زهــرای اطـهـر اسـت = این زخم‌ها که مانده بر این نازنین بدن - آثار تیر و نیزه و شمشیر وخنجر است = دارد دو زخم بـر کمر و برجگر نهان - زخمی که هردو باعث قتل مکرراست = داغ بــرادر آمـده یـک زخـم بـر کــمر - زخمی که مانده برجگرش داغ اکبراست = نتـوان شمرد زخم تنش را به دید چشم - ازبس که جای زخم روی زخم دیگراست = این پیکـر گسیخته از هم از آن کیست؟ - این است آن علی که شبیـه پیمبر است = چـیـزی نـمـانـده از بـدن پـاره ‌پـاره ‌اش - زخـم تنـش ز پیکـر بابا فـزون‌تر است = یک کشته دفن گشته همین پشت خیمه‌ها - نامش علی‌ست ذبح عظیم است و اصغراست = بـا هم کنیـد رو بـه سـوی نهـر علـقـمه - آنجـا تـن شـریف علمـدار لشکـر است = دست و سرش جداست ولی مثل آفتاب - درموج خون به دشت بلا نورگستراست = میثم! مـزار این شهدا در دل است و بس - زیـرا که دل مقـام خداونـد اکـبـر است .

به روی خاک صحرا مانده تنها - شهیدان حسینی بی کفن ها = ولــی آخــر کــســی باید بیــایــد - برای دفن این پاره بدن ها = همه دلها غمین است - کسی روی زمین است = که نشناسند او را - کدامین نازنین است - فقط این کار زین العابدین است . تمام آسمان پر شور و شین است - پر از ناله تمام عالمین است = بیــائــیــد این تن افــتـاده تــنــهــا - تن صد چاک بابایم حسین است = ببین بال و پرش را - تمام پیکرش را = خودم دیدم به کوفه - به روی نی سرش را - نمی بینم چرا انگشترش را . دل دریا حریف اشک من نیست - ببین یک جای سالم در بدن نیست بگو با پــیــکــرت بابا چه سازم - برای تو پدر جان یک کفن نیست = به قربان صدایت - فدای ربنایت = بگو بابا چگونه - نمایم جا به جایت - که خون جاری شده از دست و پایت . کسی غیر از تو در احساس من نیست - کسی غیر از تو خیر الناس من نیست = عــزیـــز من چــــرا در قـتـلـگــاهت - کــنـــار تو عمو عبـــاس من نیست = بگویم با دل زار - کجایی ای علمدار = بیا و جسم پاک - برادر را تو بردار - که بعد از تو گره افتاده در کار .