حرکت کاروان نمادین امام رضا (ع) در روستای فدیشه

برای پانزدهمین سال پیاپی، مراسم آیینی ورود کاروان نمادین امام رضا (ع) در روستای فدیشه شهرستان میان جلگه برگزار شد. به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز خراسان ...

حرکت کاروان نمادین امام رضا (ع) در روستای فدیشه

۱۲۵۰سال پیش در چنین روزی یعنی ۱۰ تیر(بتاریخ شمسی)، نیشابور خاک چشم خود را توتیای قدوم مبارک هشتمین طلعت منیر ولایت، علی بن موسی الرضا (ع) کرد و هزاران نفر از اهالی علم در این شهر، حدیث شریف سلسلة الذهب را شنیدند و در تاریخ به ثبت رساندند.

دهم تیر سالروز ورود امام رضا (ع) به نیشابور است روزی که به عنوان یکی از افتخارات تاریخی دردل وجان مردم خطه کهن نیشابور ثبت شده است و هرسال مردم نیشابور دراین روز با استقبال از کاروان نمادین امام هشتم (ع) روایت دلدادگی وعشق به این امام رئوف را تکرار می کنند. روزی که مردم شهرستان نیشابور با آفرینش صحنه ‏هایی باشکوه از دلدادگی به خاندان عصمت و طهارت(ع) تاریخ را تکرار خواهندکرد.به گزارش خراسان رضوی، روز گذشته مراسم کاروان نمادین امام رضا (ع) درروستای فدیشه برگزار شد

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز خراسان رضوی، مسئول برگزاری این مراسم گفت: در سال ۲۰۰ هجری، امام رضا (ع) درحرکت کاروان نمادین امام رضا (ع) در روستای فدیشه مسیر سفر خود از مدینه به مرو، از روستای فدیشه میان جلگه عبور کردند که همه ساله برنامه‌های متنوعی در سالروز این واقعه تاریخی در فدیشه برگزار می‌شود.

فرا خوانده شدن حضرت امام رضا علیه السلام از مدینه به مرو توسط مامون خلیفه عباسی به بهانه برگزیده شدن ایشان به ولایت عهدی زمینه ساز هجرتی تاریخی و تمدن ساز از مدینه تا مرو شد که دهم تیر ماه در نیشابور با بیان حدیث سلسله الذهب به نقطه اوج خود رسید.

حضرت امام رضا علیه السلام پس از شهادت پدر بزرگوارش، در سال ۱۸۳ هجری در ۳۵ سالگی به امامت رسید. مامون خلیفه عباسی که از قدرت و نفوذ امام رضا (ع) در میان مردم هراس داشت به بهانه انتخاب ایشان به ولایت عهدی، امام رضا (ع) را از مدینه به مرو مرکز خلافت خود فرا خواند. هجرت امام رضا (ع) یک مهاجرت سیاسی اجباری بود که در سال ۲۰۰ هجری انجام شد و مامون دستور داد امام رضا (ع) را از مسیر بصره، اهواز و فارس به مرو ببرند. در این مسیر امام رضا (ع) از شهر‌های نباج، بصره، اهواز، اربق (اربک)، ارجان (بهبهان)، ابرکوه (ابرقوه)، ده شیر (فراشاه)، یزد، قدمگاه خرانق (مشهدک)، رباط پشت بادام، نیشابور، قدمگاه نیشابور، ده سرخ، توس و سرخس گذشتند و به مرو رسیدند.

مأمون به رجاء بن ابی ضحاک فرماندهی که مامور رساندن امام رضا(ع) به مرو بود؛ دستور داده بود امام رضا(ع) را از مسیر شهرهای غیرشیعی آن زمان مثل بصره عبور دهد تا ایشان مورد توجه شیعیان قرار نگیرد. نیشابور هم آن زمان یک شهر غیر شیعی بود که اهل سنت در آن ساکن بودند. در آن روزگار نیشابور بزرگ‌ترین مرکز حدیثی عالم تسنن پس از بغداد بود و شاید هم‌عرض بغداد. به همین جهت نیشابور به دلیل جایگاه علمی و حدیثی که داشت می توانست به مثابه یک رسانه برای امام باشد.دلیل اینکه حضور حضرت رضا(ع) در شهر نیشابور در تاریخ بیش از شهرهای دیگر برجسته شده حضور همین عالمان و محدثانی بود که اتفاقا شیعه نبودند.

در جریان هجرت امام رضا (ع) و استقبال مردم از ایشان در نیشابور و بیان حدیث سلسلة الذهب، حکومت عباسی به شدت وحشت زده شد. هرچند در مورد تاریخ ورود امام رضا (ع) به نیشابور اختلاف نظر وجود دارد و برخی این زمان را به اوایل زمستان نسبت می‌دهند، اما به هر حال استقبال پرشور و بیان حدیث گهربار سلسله الذهب برگ زرینی در تاریخ نیشابور است تا هرسال دهم تیرماه شاهد برگزاری برنامه‌های سالروز ورود امام رضا (ع) به نیشابور باشیم.

قاضی نعمان، مورخ و فقیه اسماعیلی مذهب، م ۳۶۳ق معتقد است امام رضا(ع) در دهم جمادی‌الثانی سال ۲۰۱ق وارد مرو شد.[۱۷] . نظر دیگری ورود به نیشابور، سه شنبه 7 جمادی الاولی/15 آذر بوده است . گاهشماری هجری قمری با هجری شمسی در اوایل زمستان سال 201ق/195ش به نیشابور وارد شد (تحفه الرضویه، ص190؛ گاهشماری ایرانی، ص30؛ تقویم تطبیقی هزار و پانصد ساله، ص41 ـ 40) و مدتی در آنجا ماند.( عیون اخبار الرضا، ج2، ص5 ـ 374؛ بحارالانوار، ج49، ص123؛ الارشاد، ج2، ص257، و ...) . فاصله نیشابور تا طوس ده فرسخ (حدود 60 کیلومتر) و فاصله طوس تا سرخس چهار منزل (حدود 100 کیلومتر) و در نتیجه فاصله نیشابور تا سرخس، شش منزل (حدود 144 کیلومتر) است.(البلدان، ص55) . امام رضا(ع) در سرخس زندانی بود و مدتی در آنجا ماند.( عیون اخبار الرضا، ج2، ص426.) فاصله سرخس تا مرو شش منزل (حدود 144 کیلومتر) است.( البلدان، ص55) مأمون عباسی در روز دوشنبه هفتم رمضان سال 201ق/14 فروردین 196ش امام رضا(ع) را در مرو ولیعهد خود اعلام کرد.( ترجمه تاریخ یعقوبی، ج2، ص465؛ گاهشماری ایرانی، ص30؛ و نیز نگاه شود به: عیون اخبار الرضا، ج2، ص473، 8 ـ 457 و اثبات الوصیه، ص394 ـ 391 که می گویند هجرت امام رضا از مدینه به مرو در سال 200ق واقع شد. شیخ مفید در «مسارّ الشیعه» بر خلاف نقل مذکور جریان ولیعهدی امام(ع) را در روز اول ماه مبارک رمضان آورده است) . امام به دستور مأمون نماز عید فطر را در روز پنج شنبه اول شوال 201ق/7 اردیبهشت 196ش در مرو خواند.( اصول کافی، ج2، ص408 ـ 407؛ عیون اخبار الرضا، ج2، ص379؛ بحارالانوار، ج12، ص124. در تحریر این مقاله علاوه بر منابع فراوان، از کتاب «جغرافیای تاریخی هجرت امام رضا(ع) از مدینه تا مرد» تألیف جلیل عرفان منش استفاده شد)

https://www.balagh.ir/sites/default/files/media/image/140003/www-balagh-ir-u6901n15135.jpg

7 جمادی الاول ورود امام رضا به نیشابور (201ق)

۱۲۵۰ سال پیش در چنین روزی، نیشابور خاک چشم خود را توتیای قدوم مبارک هشتمین طلعت منیر ولایت، علی بن موسی الرضا (ع) کرد و هزاران نفر از اهالی علم در این شهر، حدیث شریف سلسلة الذهب را شنیدند و در تاریخ به ثبت رساندند.

حركت امام ‏رضا(ع) از مدينه به خراسان محل حكومت مامون عباسی(23ذیقعده200)

آوردن امام از مدينه به مرو، هر چند در ظاهر به صورت دعوت بود، اما ماهيت واقعي آن جز ايجاد محدوديت هر چه بيشتر براي امام چيز ديگري نبود. از اين جهت امام براي ...

https://www.iribnews.ir/files/fa/news/1402/4/10/9828894_629.jpg

امام رضا (ع) در این روز در اجتماع هزاران نفری مردم مشتاق آن روز نیشابور در حالی که سوار بر هودج بودند فرمودند پدرم موسی کاظم به نقل از پدرش جعفر صادق از پدرش محمد باقر از پدرش علی زین العابدین از پدرش حسین از پدرش علی بن ابی طالب و ایشان از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم و ایشان از جبرئیل به من گفت شنیدم پروردگار سبحانه و تعالی می‌فرماید: "کلمه لا اله الا الله دژ من است هر که آن را بگوید به دژ من وارد گشته است و آنکه به دژ من وارد شده از عذاب من ایمن و آسوده است. "سپس پرده هودج را افکندند و رفتند و پس از چند گامی که هودج حرکت کرد دوباره پرده را کنار زدند و فرمودند: البته این امر شرط و شروطی دارد و من از شروط آن هستم.

راویان این حدیث همگی امامان معصوم هستند تا به پیامبر (ص) و جبرئیل و سرانجام به خداوند می‌رسد. به همین دلیل این حدیث را "سلسلة الذهب" به معنای "زنجیرۀ زرّین" توصیف و نام گذاری کرده‌اند. طبق برخی گزارش‌ها، همزمان با نقل حدیث، بیش از بیست هزار نفر آن را مکتوب کردند.

در آن زمان نیشابور یکی از مراکز بزرگ اهل سنت بود و بیشتر جمعیت آن سنی بودند و شیعیان در اقلیت قرار داشتند با این حال همه راویان این حدیث از بزرگان اهل سنت هستند. این پژوهشگر تاریخ نیشابور گفت: در جریان حضور امام رضا (ع) در نیشابور دو رویداد مهم اتفاق افتاد یکی اینکه ایشان به زیارت امامزاده محروق می‌روند که نشان دهنده جایگاه این امامزاده است و دیگر بیان حدیث سلسله الذهب است که بر اساس گمانه زنی‌ها مکان بیان این حدیث در محلی واقع در جنوب تپه ترب آباد نیشابور است که در آن زمان بازار بوده است.

خراسان در آن زمان دارای چهار رَبع یا در اصطلاح ناحیه شامل مرو، بلخ، هرات و نیشابور بوده است و نیشابور مرکز این نواحی محسوب می‌شده است.

حضرت رضا (ع) ظاهراً به دلیل همین اهمیت اداری و سیاسی نیشابور این شهر را برای بیان حدیث سلسله الذهب انتخاب کرده اند.

با نقشه توطئه آمیز مامون، امام رضا (ع) در معرض یک تهدید قرار گرفت، اما آن حضرت با تدبیر از این تهدید بیشترین استفاده را کردند و به نوعی این تهدید را تبدیل به فرصت کردند.