شروع جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران
پس از آغاز بحران خاورمیانه در سال ۱۴۰۲، ایران و اسرائیل در سال ۱۴۰۳ با یکدیگر تبادل آتش کردند . و دوباره در جنگ دوازدهروزه در سال ۱۴۰۴ حملات موشکی متقابل انجام دادند که باعث حملات آمریکا به سایتهای هستهای ایران شد.[۶۹] .
جنگ دوازدهروزه اسرائیل با ایران یا جنگ تحمیلی دوم نبردی ۱۲روزه میان اسرائیل و ایران بود که در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش با حمله هوایی اسرائیل به تأسیسات هستهای، پایگاههای نظامی و مناطق مسکونی ایران آغاز شد. در دهمین روز جنگ، ارتش آمریکا با بمباران تأسیسات هستهای ایران، مستقیماً وارد درگیری شد. حملات اسرائیل با محکومیت بینالمللی روبهرو شد. در پاسخ، ایران در قالب عملیات وعده صادق۳ صدها موشک و پهپاد به سمت اهدافی در سرزمینهای اشغالی شلیک کرد.
جنگ دوازدهروزه درگیری مسلحانهای میان ایران و اسرائیل بود که از ۲۳ خرداد تا ۳ تیر ۱۴۰۴ به طول انجامید.[۱۸][۱۹][۲۰][۲۱] نیروهای اسرائیلی با انجام مجموعهای از حملات غافلگیرکننده، برخی از فرماندهان ارشد نظامی، دانشمندان هستهای[۲۲] و سیاستمداران ایران[۲۳][۲۴] را ترور کردند و به سامانههای پدافند هوایی و برخی تأسیسات هستهای و نظامی ایران آسیب رساندند یا آنها را تخریب کردند.[۲۵]
در روز سوم تیر ۱۴۰۴، با درخواست رسمی آمریکا، آتشبس اعلام شد. تحلیلگران این نتیجه را شکست اسرائیل به دلیل عدم تحقق اهدافش توصیف کردهاند.
اعتراضات دی ۱۴۰۴ در پی وخامت شدید شرایط اقتصادی، نرخ ارز، بیثباتی بازار، کاهش شدید ارزش پول ملی از بازار بزرگ تهران و مراکز تجاری اطراف آن آغاز شد و در ادامه به سایر استانهای ایران و سایر کشورها گسترش یافت و تبدیل به بزرگترین اعتراضات ضد حکومتی بعد از سال ۱۳۵۷ شد.[۴۵][۴۶][۴۷][۴۸][۴۹]
در7 دی ۱۴۰۴، دونالد ترامپ خطاب به مردم ایران گفت: «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است» و هشدار داد که مسئولان این سرکوب «بهای بسیار سنگینی خواهند پرداخت».
در روز ۱۸ دی ۱۴۰۴ اعتراضات به حضور میلیونی مخالفان در شهرها و روستاهای گوناگون در پاسخ به فراخوان رضا پهلوی منجر شد.[۵۰][۵۱]
خیزش ۱۴۰۴ ایران[ت] موج گستردهای از اعتصابات و اعتراضات سراسری علیه نظام جمهوری اسلامی ایران بود که از ۷ دی ۱۴۰۴ در تهران آغاز شد. اعتراضات به دلیل وخامت شدید شرایط اقتصادی، افزایش فقر، تورم، نرخ ارز، بیثباتی بازار و سقوط ارزش ریال از بازار بزرگ تهران و مراکز تجاری پیرامون آن آغاز شد و در ادامه به سراسر کشور گسترش یافت. در پی فراخوان رضا پهلوی، در ۱۸ و ۱۹ دی، اعتراضات با حضور میلیونی معترضان در بیش از ۴۰۰ شهرستان در ۳۱ استان برگزار شد که این رویداد را به بزرگترین خیزش علیه حکومت در ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ تبدیل کرد.[ث]
تحلیل رهبر انقلاب از فتنه دی ماه ۱۴۰۴ - ضلع پنهان روایت رسمی اغتشاشات چیست؟ - مزدوران دشمن نوجوانان را در مسجد به آتش کشیدند! - خبرگزاری مهر - اغتشاشگران مسجد حضرت سیدالشهداء(ع) را همانند خیمه امام حسین(ع) آتش ... - عباس عراقچی: معترضان ۵۳ مسجد را در سراسر ایران آتش زدند - طی اغتشاشات ۳۴ مسجد به آتش کشیده شد/ حمله به مراکز نظامی خط قرمز است - 300 مسجد در آتش آشوبگران - روزنامه همشهری امروز- ۳۵۰ مسجد و مکان مقدس کشور در اغتشاشات اخیر مورد حمله قرار گرفت - ایرنا - تعرض به ۴۳ مسجد در مشهد طی اغتشاشات اخیر - خبرگزاری مهر - تعرض به ۴۳ مسجد در مشهد طی اغتشاشات اخیر - قدس آنلاین - تروریستها چگونه مساجد اسفراین را به آتش کشیدند؟ - سوزاندن مسجدی که رئیسی امام جماعتش بود - آغاز محاکمه افرادی که ۲ بسیجی را در مسجد آتش زدند - ۳۵۰ مسجد و مکان مقدس کشور در اغتشاشات اخیر مورد حمله قرار گرفت – ایرنا -آتش زدن و تخریب ۱۹ امامزاده در اغتشاشات | اوقاف استان زنجان - اغتشاشگران حرم امامزادگان سهتن را به آتش کشیدند -شبی که آتش به حرم «سبز قبا» رسید اما جانها از مرگ عبور کرد - اغتشاشگران بقعه سه امامزاده در مازندران را آتش زدند - ایرنا - آتشزدن قرآن و آستان امامزاده به دست اغتشاشگران | جهان نيوز - شادی وقیحانه بعد از آتش زدن! | ویدئو - همشهری آنلاین - چرا اغتشاشگران به مساجد و امامزادهها حمله کردند؟ - آتشزدن قرآن و آستان امامزاده به دست اغتشاشگران|جهان نیوز - خسارت به ۸۳ امامزاده و اماکن مذهبی خراسان رضوی در اغتشاشات اخیر - عکس | آتش زدن مسجد ابوذر تهران توسط اغتشاشگران - ۴۳ مسجد در مشهد در جریان ناآرامیهای اخیر توسط اغتشاشگران آسیب دیدند - اعترافات تکان دهنده قاتل شهید شوشتری - وحدت مردم مانع اصلی شکست دشمن در راهبردهای اخیر بود - واکنش فرماندار مشهد به ادعای سقوط شهر در اغتشاشات دی ماه ۱۴۰۴ - شهادت دو بسیجی در اغتشاشات مشهد - راهپیمایی نمازگزاران مشهدی در محکومیت اغتشاشات اخیر - دستگیری لیدر اغتشاشات اخیر در مرز دوغارون - صادق ساعدینیا، در اغتشاشات ۱۴۰۴ با فعالیتهای تبلیغی به تحریک ناآرامیها کمک کرده است - دراغتشاشات دی ماه ۱۴۰۴حرم سبزقبای دزفول راآتش زدند - قتل فجیع مامور نیروی انتظامی در حوادث دی - اعترافات عوامل جنایت دی 404 در اصفهان - جنایتکاران حادثۀ تروریستی دیماه ملکشهر اصفهان اعدام شدند+جزییات - عامل کودتای دی ۱۴۰۴ اعدام شد - عامل آتشسوزی فرمانداری دهاقان اعدام شد - اعترافات لیدرهای اغتشاشات دی 1404 که اعدام شدند - حکم اعدام لیدر مسلح کودتای دیماه ۱۴۰۴ اجرا شد - ۳ جاسوس موساد به دار مجازات آویخته شدند - تصاویر و اعترافات قداره کشی که امروز اعدام شد - تصاویر لحظات به شهادت رساندن فرج الله شوشتری و اعترافات قاتلینش - عامل آشوبهای دیماه به دار مجازات آویخته شد - ترامپ: به ایران سلاح ارسال کردیم! + زیرنویس - اعترافات اغتشاشگران دی 1404 که اعدام شدند
ایران و ایالات متحده در بهمن در مذاکرات غیرمستقیم با یکدیگر شرکت کردند. ایالات متحده بزرگترین آرایش نظامی از زمان حمله ۲۰۰۳ به عراق را در خاورمیانه شکل داد.[۷۲]
حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به پایگاههای نظامی، ساختمانهای دولتی، مدارس، بیمارستانها و آثار تاریخی آسیب وارد کرد.[۷۳] در پاسخ، ایران هزاران پهپاد و موشک بالستیک به سمت اسرائیل و پایگاههای نظامی آمریکا در بحرین، اردن، کویت، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی پرتاب کرد.[۷۴][۷۵] همچنین ایران و نیروهای همپیمانش حملاتی را در اقلیم کردستان عراق انجام دادند. یک پهپاد ایرانی برای نخستین بار به پایگاه نظامی بریتانیا در آکراتاری در قبرس اصابت کرد. موشکهای ایرانی نیز بر فراز ترکیه رهگیری شدند. همچنین زیرساختهای غیرنظامی نیز در عمان[۷۶] و جمهوری آذربایجان[۷۷] هدف قرار گرفتند. ایران این ادعا را که به آذربایجان، عمان و ترکیه حمله کرده رد کرد و آنها را حملات پرچم دروغین خواند.[۷۸][۷۹] درگیری میان حزبالله لبنان و اسرائیل پس از ورود حزبالله به جنگ بعد ترور خامنهای به جنگ ۲۰۲۶ لبنان گسترش یافت که تا نیمههای فروردین (اوایل آوریل) بیش از ۲٬۰۰۰ کشته از غیرنظامیان و نیروهای نظامی برجای گذاشت.[۸۰][۸۱]
مقامهای دولت ترامپ توضیحات متفاوت و گاه متغیری دربارهٔ علت آغاز این جنگ ارائه کردهاند.[۸۲] از جمله این دلایل میتوان به پیشدستی در برابر اقدام تلافیجویانهٔ ایران علیه داراییهای ایالات متحده پس از حملهٔ مورد انتظار اسرائیل به ایران،[۸۳][۸۴][۸۵][۸۶] دفع تهدید قریبالوقوع از سوی ایران، نابودی توانمندیهای موشکی و نظامی ایران، جلوگیری از دستیابی ایران به جنگافزار هستهای،[۸۷] تأمین منابع نفتی ایران،[۸۸][۸۹] و نیز تحقق تغییر رژیم از طریق به قدرت رساندن مخالفان جمهوری اسلامی اشاره کرد.[۹۰][۹۱][۹۲][۹۳] در مقابل، مقامهای ایرانی[۹۴] و برخی مقامهای آمریکایی ادعاها مبنی بر برنامهریزی ایران برای انجام حمله را رد کردند.[۹۵] آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد که با وجود «جاهطلبانه» بودن برنامهٔ هستهای ایران و خودداری این کشور از اجازهٔ بازرسی از تأسیسات آسیبدیدهاش پس از جنگ قبلی، هیچ مدرکی دال بر وجود یک برنامهٔ منظم برای تولید سلاح هستهای در زمان آغاز جنگ ۲۰۲۶ وجود نداشت.[۹۶] آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، و چندین کشور غیرمرتبط، حملات ایالات متحده و اسرائیل را محکوم کردند؛ در ادامه، شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامهای در محکومیت حملات تلافیجویانهٔ ایران علیه کشورهای حوزهٔ خلیج فارس تصویب کرد.[۹۷] منتقدان این جنگ، از جمله کارشناسان حقوقی و روابط بینالملل، این حملات را طبق قوانین ایالات متحده غیرقانونی دانسته و آن را مصداقی از امپریالیسم و نقض حاکمیت ایران[۹۸][۹۹] بر اساس حقوق بینالملل توصیف کردهاند.[۱۰۰]
پیامدهای اقتصادی این جنگ که بزرگترین اختلال در عرضهٔ جهانی از زمان بحران انرژی دههٔ ۱۹۷۰ توصیف شده[۱۰۱] شامل افزایش شدید قیمت نفت و گاز، اختلال گسترده در صنعت هوانوردی و گردشگری، و نوسان در بازارهای مالی است. ارسال محمولههای نفت و گاز نیز در پی بستن تنگهٔ هرمز از سوی ایران و حملات متقابل ایران و اسرائیل به تأسیسات انرژی، دچار اختلال شد.[۱۰۲][۱۰۳][۱۰۴] در ۲۸ اسفند، هزینهٔ این جنگ برای ارتش آمریکا حدود ۱۸ میلیارد دلار برآورد شد[۱۰۵] و پنتاگون درخواست ۲۰۰ میلیارد دلار بودجهٔ اضافی کرد.[۱۰۶] تا ۱۱ فروردین، هزینهٔ این جنگ برای کشورهای عربی بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار آمریکا تخمین زده شد.[۱۰۷] دولت ایران خسارت وارده به اقتصاد خود را تا ۲۲ فروردین حداقل ۳۰۰ تا احتمالاً هزار میلیارد دلار ارزیابی کرد.[۱۰۸] ایران همچنین با افزایش شدید بیکاری[۱۰۹] و بحران رهبری و بیثباتی سیاسی روبهرو شده است.[۱۱۰][۱۱۱]
ترامپ چند بار اعلام پیروزی کرد[۱۱۲][۱۱۳] و بهاشتباه ادعا کرد که ایران «از نظر نظامی، دیگر چیزی برایش باقی نمانده».[۱۱۴] ایران، ایالات متحده و اسرائیل با میانجیگری پاکستان با آتشبس دو هفتهای موافقت کردند که در ۱۹ فروردین آغاز شد.[۱۱۵] این آتشبس به دلیل امتناع ایران از بازگشایی تنگه هرمز و حملات اسرائیل به لبنان، بلافاصله تحت فشار قرار گرفت.[۱۱۶] پس از شکست مذاکرات اسلامآباد، ترامپ گفت که دیگر به مذاکرات اهمیتی نمیدهد،[۱۱۷] و در ۲۴ فروردین خبر از محاصره دریایی ایران داد.[۱۱۸] یک «محاصره دوگانه» برقرار بود، به طوری که نیروی دریایی ایالات متحده ایران را محاصره کرده و ایران هم خلیج فارس را. ترامپ آتشبس را بهطور نامحدود تمدید کرد، اما از آن زمان حملات دیگری نیز رخ داد. ترامپ همچنین بیش از ۳۰ بار بهنادرستی ادعا کرده بود که ایالات متحده و ایران ظاهراً به توافقی برای پایان دادن به جنگ نزدیک شدهاند، اما پس از هر یک از این ادعاها هیچگونه توافق یا راهحلی حاصل نشد.[۱۱۹]
در ۲۴ خرداد، ایالات متحده و ایران تفاهمنامه اسلامآباد را برای پایان جنگ و محاصرهٔ دوگانهٔ تنگهٔ هرمز اعلام کردند. در ۲۵ خرداد، ارتش ایالات متحده توضیح داد که محاصره ادامه خواهد داشت تا زمانی که توافق در ۲۹ خرداد امضا شود. در ۲۷ خرداد، ترامپ این تفاهمنامه را در کاخ ورسای و پس از نشست گروه هفت امضا کرد و رئیسجمهور ایران، مسعود پزشکیان، هم آن را در تهران امضا کرد. شورای عالی امنیت ملی اعلام کرد که به مدت ۶۰ روز، هیچگونه هزینهای از متقاضیان عبور از تنگه هرمز اخذ نخواهد شد. در ۲۸ خرداد، محاصرهٔ دریایی از سوی هر دو طرف برداشته شد، اما تنشها ادامه یافت. در ۷ تیر، علیرغم درگیریهای متعدد، ایالات متحده و ایران توافق کردند که تبادل حملات خود را متوقف کنند. در ۱۷ تیر، توافق آتشبس موقت بین دو کشور فروپاشید و ترامپ پس از حملات مجدد ایالات متحده به اهداف ایرانی، آن را «پایانیافته» اعلام کرد. او بعداً اظهار داشت که مذاکرهکنندگان آمریکایی هنوز میتوانند در مذاکرات شرکت کنند، اگرچه در مورد موفقیت بالقوهٔ آنها ابراز تردید کرد.
اين مطلب درفهرست عناوين مطالب-رديف: جنگ باآمریکاواسرائیل
