پشتیبانان رژیم متجاوز عراق
در طول جنگ تحمیلی همه قدرتهای جهان آن روز در کنار رژیم عراق قرار داشتند. بسیاری از کشورها آشکارا از تجاوز عراق به ایران حمایت کردند؛[۹۶] ازجمله اتحادیه عرب و تعدادی از کشورهای حاشیه خلیج فارس مانند عربستان، برخی از کشورهای خاورمیانه مانند مصر و امارات و نیز تعدادی از کشورهای عرب قاره آفریقا، آشکارا از عراق حمایت میکردند؛[۹۷] امامخمینی به پشتیبانان عراق هشدار میداد و حمایت آنان از صدام حسین را خیانت به اسلام و جرم میدانست[۹۸] کشورهای غربی، بهویژه فرانسه کمکهای نظامی ـ تبلیغاتی و اطلاعاتی خود را در اختیار عراق قرار دادند[۹۹] حتی ملکحسین شاه اردن گلوله جنگی را به سوی ایران شلیک کرد و مشوق صدام حسین در حمله به ایران شد[۱۰۰]
کشورهای عربی بهویژه کویت و عربستان با فرستادن کمکهای مالی و نظامی به عراق بخشی از هزینههای این کشور در جنگ تحمیلی علیه ایران را بر عهده گرفتند.[۱۰۱] عربستان از حامیان اصلی عراق در جنگ تحمیلی بود. از مجموع شصت[۱۰۲] یا هفتادمیلیارد دلار کمکهای پولی و مالی کشورهای حوزه خلیج فارس به عراق، سی میلیارد دلار سهم عربستان بود[۱۰۳] کویت نیز چهارده میلیارد دلار کمک نقدی و بیش از شانزده میلیارد دلار کمکهای خدماتی در اختیار عراق قرار داد.[۱۰۴]؛ همچنین امارات عربی یک میلیارد دلار و قطر پانصد میلیون دلار تا اواخر سال ۱۹۸۱م به عراق کمک کردند[۱۰۵] مصر و اردن علاوه بر پشتیبانی سیاسی و تدارکاتی، نیروهای نظامی خود را نیز به کمک صدام فرستادند[۱۰۶] که ۲۴۶ تن از آنان به دست نیروهای ایرانی اسیر شدند[۱۰۷]
از سوی دیگر، چنانکه امامخمینی نیز اشاره کردهاست، اتحاد جماهیر شوروی نیز از پشتیبانان عراق در جنگ بود[۱۰۸] پیمان دوستی پانزدهساله عراق و شوروی، اختلافات فکری و سیاسی ایران و شوروی ازجمله مخالفت ایران با حضور شوروی در افغانستان و دستگیری عوامل جاسوسی شوروی در ایران، این کشور را از بزرگترین حامیان صدام قرار داد. هواپیمای میگ ۲۵، تانکهای تی۷۲ و انواع موشکهای سام و بیش از هزار تن مشاور و تکنسین بخشی از کمکهای شوروی به عراق بود.[۱۰۹] بیشتر کشورهای اروپایی نیز با کمکهای اقتصادی، سیاسی و نظامی از صدام پشتیبانی کردند[۱۱۰] فرستادن ۶۰ فروند هواپیمای جنگی میراژ و شماری هواپیمای سوپراتاندارد و موشکهای پیشرفته به عراق از فرانسه از آن جمله بود.[۱۱۱] همچنین این کشور ۷/۴ میلیارد دلار کمک مالی در اختیار رژیم عراق قرار داد و در مجموع هفت میلیارد دلار از این معاملات به صورت وام و اعتبارات بود[۱۱۲] انگلستان نیز از مهمترین شرکای نظامی عراق بود[۱۱۳]
مسئولان آمریکا نیز علیرغم ادعای بیطرفی از یک هفته پس از آغاز جنگ برای کمک به رژیم عراق اعلام آمادگی کردند[۱۱۴] شکست آمریکا در حمله به طبس در اردیبهشت ۱۳۵۹ و شکست کودتای نوژه از انگیزههای آمریکا در حمایت از عراق بود[۱۱۵] جلسه صدام حسین با برژنیسکی مشاور امنیت ملی جیمی کارتر در خرداد ۱۳۵۹ در مرز اردن، چراغ سبز آمریکا به عراق برای حمله به ایران بود[۱۱۶] عراق در طول جنگ از کمکهای اطلاعاتی و تسلیحاتی آمریکا بهره برد.[۱۱۷] پس از عادیشدن روابط آمریکا و عراق در سال ۱۳۶۳ و به دنبال سفر طارق عزیز به آمریکا دولت ایالات متحده آمریکا، اعتباری به مبلغ ۸۴۰ میلیون دلار برای واردات مواد غذایی در اختیار عراق قرار داد و نیز وامی به مبلغ یک میلیارد دلار برای خرید و بهکارگیری توانایی ساخت سلاح به عراق واگذار شد[۱۱۸] رونالد ریگان رئیسجمهور آمریکا ضمن تأمین اعتبار برای عراق شرکتهای آمریکایی، فرانسه، ایتالیا و بریتانیا را تشویق کرد تا با تعویق زمان بازپرداخت بدهیهای عراق موافقت کنند[۱۱۹] گفته شده از سال ۱۹۸۳ تا ۱۹۸۸م آمریکا بارها محمولههای بزرگ سلاح شیمیایی را در قالب مبارزه با آفات کشاورزی به عراق تحویل داد[۱۲۰]؛ چنانکه با پیشرویهای ایران در سال ۱۳۶۶ عملاً به سود عراق وارد جنگ شد[۱۲۱] و به سکوهای نفتی ایران در خلیج فارس حمله کرد و حتی هواپیمای مسافربری ایران را سرنگون کرد.[۱۲۲] (ببینید: حمله آمریکا به هواپیمای مسافربری)
در مجموع کشورهای شوروی، چین، فرانسه، آمریکا، انگلیس، آلمان، برزیل، کلمبیا، اسپانیا، آفریقای جنوبی، اتریش، ایتالیا و یوگسلاوی مهمترین منبع ارسال تسلیحات شیمیایی با فنآوری پیشرفته به عراق بودند[۱۲۳] امامخمینی توجه دادهاست که رژیم صهیونیستی اسرائیل نیز در این جنگ درکنار عراق قرار داشت.[۱۲۴]
اما از سوی دیگر، کشورهای جبهه پایداری شامل الجزایر، لیبی، سوریه و یمن جنوبی در جنگ ایران و عراق اعلام بیطرفی کردند و از عربیکردن جنگ دوری گزیدند و مواضع برخی از اعضای آن مانند سوریه و لیبی به ایران نزدیک بود و دو کشور کمکهای تبلیغاتی و نظامی اندکی نیز به ایران میکردند.[۱۲۵]
سازمان ملل و شورای امنیت از آغاز تجاوز عراق به ایران بدون محکومکردن متجاوز، به پایاندادن جنگ توصیه میکردند و چندین قطعنامه دراینباره صادر کردند که تنها قطعنامه ۵۹۸ بود که تا حدودی به معرفی متجاوز و پایان جنگ کمک کرد.[۱۲۶] جنبش عدم تعهد که ایران و عراق هر دو از اعضای آن بودند در سایه کارشکنی عراق نتوانست در ایجاد صلحی پایدار نقشآفرین باشد. این جنبش تنها پس از صدور قطعنامه ۵۹۸ از مواضع دو کشور تشکر کرد[۱۲۷] (ببینید: جنبش غیرمتعهدها) سازمان کنفرانس اسلامی نیز هیئتهایی را برای رفع اختلافات دو کشور تشکیل داد؛ ولی به دلیل روحیه قومیتگرایی و حمایت برخی از اعضای مؤثر آن از عراق در کار خود موفق نبود.[۱۲۸] (ببینید: سازمان کنفرانس اسلامی)
80كشور تجهیزكننده صدام در جنگ با ایران
هنگامی كه عراق در شهریور 1359 حمله به ایران را آغاز كرد، شرایط دو كشور با یكدیگر كاملا متفاوت بود؛ با آغاز جنگ ایران از هرگونه حمایت خارجی بینصیب بود ولی رژیم بعثی عراق با پشتیبانیهای جهانی وارد جنگ با ایران شده بود و كشورهای متعدد غربی و عربی به صدام هواپیما و امكانات راداری و پدافندی میدادند و مدرن ترین وسایل و تجهیزات را در اختیارش میگذاشتند. علاوه بر این كمكهای نظامی، انواع كمكهای اقتصادی نیز عراق را پوشش میداد.
آمار تجهیزات و حامیان صدام در جنگ به خوبی بازگو كننده نابرابری در جنگ است. به عنوان مثال در آستانه بازپسگیری «فاو» در اردیبهشت 1367، ارتش عراق حدود 5 هزار دستگاه تانك، 4500 نفربر زرهی، 5500 عراده توپ، 420 فروند هلیكوپتر و 720 فروند هواپیمای جنگنده و بمبافكن آماده برای عملیات در اختیار داشت.
دولت رونالد ریگان به عراق وجود دارد. تنها ۸ روز پس از آغاز تهاجم صدام حسین به خاك ایران، ۵ هواپیمای شناسایی آواكس متعلق به نیروی هوایی آمریكا برای شناسایی عملیاتهای هوایی ایران و اطلاعرسانی آنها به ارتش عراق، تحویل دولت عربستان سعودی شد.
برزیل، انگلیس و آرژانتین كه در صنعت نظامی تقریبا پیشرفته بودند تسلیحاتی را در اختیار عراق قرار میدادند. ایتالیا و بلژیك با ارسال موشكهای پیشرفته ضد زره و كمك به عراق در ساخت توپخانه دوربرد و بخشهای دیگر ارتش این كشور از جمله حامیان عراق بودند.
آلمان نیز از دیگر كشورهایی بود كه با ارسال مواد شیمیایی به یاری صدام شتافت به طوری كه عراق را قادر ساخت تا 6000 تن بمب شیمیایی علیه ایران به كار گیرد.
حدود ۸۵ درصد تجهیزات استفاده شده از سوی عراق در حمله به ایران، ساخت كشور شوروی بود. بیش از ۴۰۰ تانك تی ۵۵، ۳0۰ موشك زمین به زمین اسكاد بی، هزار تانك تی ۶۲، بیش از ۵۰۰ تانك پیشرفته تی 72 و نزدیك به ۲۰۰ فروند انواع هواپیماهای میگ تنها بخشی از كمكهای شوروی سابق به عراق در جنگ با ایران بوده است.
باید كشورهایی چون سوئیس، سوئد، لهستان، یوگسلاوی، چین، رومانی، ایتالیا، سنگاپور و ... را نیز به حامیان صدام اضافه كرد.
«هیتی» معاون وزیر دفاع بریتانیا در این رابطه چنین میگوید: «تمام تلاشمان را به خرج دادیم تا رابطه را گرم نگه داریم. طی جنگ هشت ساله صدام علیه رژیم تهران، به طور متوسط هر سال 40 خلبان نظامی عراقی در پایگاه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا، آموزش میدیدند و شركتهای خصوصی نظیر هواپیمایی C.S.I هم بر این دورهها نظارت داشتند.»
ملك حسین صراحتا به نفع عراق و علیه ایران موضعگیری كرده و با كمكهای سیاسی، اقتصادی و نظامی فراوان از جمله اعطای وامهای چند میلیون دلاری به عراق، حمایت و پشتیبانیاش را از این كشور اعلام كرد.
«كویت چهارده میلیارد دلار كمك نقدی و بیش از شانزده میلیارد دلار از طریق كمكهای خدماتی و غیره به ماشین جنگی عراق مساعدت كرده است.»
عربستان را باید جدیترین حامی عربی عراق در دوران جنگ محسوب كرد به طوری كه از مجموع كمكهای مالی هفتاد میلیارد دلاری كشورهای حوزهی خلیج فارس به عراق در زمان جنگ با ایران، بیش از سی میلیارد دلار سهم عربستان بود.
حسنی مبارك رئیس جمهوری مصر معادل 5/3 میلیارد دلار موشك و تسلیحات در اختیار صدام قرار داد.
«در جهت كمك به عراق، یمن تیپ پیاده العروبه را به عراق فرستاده بود. اردن نیز نیروی الیرموك را به عراق گسیل داشت و سودان داوطلبانی را اعزام كرد كه در جبهه شرقی رودخانه میسان در خط مقدم جبهه فعالیت میكردند.»
کمکها به ارتش صدام در ۸ سال جنگ تحمیلی لحظهای قطع که نشد هیچ، مدام افزایش هم یافت و گستردهتر هم شد و کار بیخ هم پیدا کرد و به تجهیز صدام به سلاح شیمیایی هم رسید. پس از جنگ تحمیلی اسنادی فاش شد و معلوم شد ۸۶ شرکت آلمانی و حدود ۶۰ شرکت انگلیسی و آمریکایی و فرانسوی به بعثیها کمک میکردند و مواد اولیه و تجهیزات ساخت سلاح شیمیایی را در اختیارشان میگذاشتند. اینطوری بود که صدام هر وقت در جنگ کم میآورد از سلاح شیمیایی استفاده میکرد. کشورهای غربی که صدام را به انواع سلاح شیمیایی مجهز کردند، رسوا بودند، رسواتر هم شدند.
رهبر انقلاب در اینباره فرمودهاند: «رژیم متجاوز بعثی، ناجوانمردانهترین روشها را علیه ملت ایران و جوانان ما به کار برد... در جبههها، سلاحهای شیمیایی به کار بردند؛ نه یک بار، نه دو بار، نه مدت یک ماه، دو ماه؛ سالهای متمادی... این سلاحها را چه کسی به آنها داده بود؟ غیر از کشورهایی که دم از حقوق بشر میزنند؟!
اين مطلب درفهرست عناوين مطالب-رديف: هشت سال دفاع مقدس
