طالبان از گذشته تا حال 8

افغانستان در ضمن خراسان

سرزمینی که امروز اسمش افغانستان است در دوره‌های مختلف تاریخی از هزار سال قبل از میلاد تا قرن پنجم میلادی نامش آریانا[۱۶] و از قرن پنجم تا نوزدهم میلادی اسمش خراسان بوده است.[۱۷]

افغانستان (انگلیسی: Afghanistan) کشوری آسیایی با اکثریت مسلمان است. چین، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان، ایران و پاکستان در همسایگی این کشور قرار دارد. کابل پایتخت افغانستان و قندهار، هرات، مزار شریف و جلال‌آباد، بزرگترین شهرهای این کشور است. پیروان مذهب حنفی (اهل‌سنت) در اکثریت و شیعیان امامیه و اسماعیلیه در اقلیت هستند. درصد شیعیان در این کشور، بین ۲۵٪ تا ۳۰٪ برآورد شده است. در قانون اساسی مصوب سال ۱۳۸۲ش، برای اولین بار، مذهب شیعه در افغانستان به رسمیت شناخته شد. هزاره بزرگترین قوم شیعه و سادات، هراتی‌ها، قزلباش‌ها و گروه‌هایی از بلوچ‌ها، تاجیک‌ها و پشتون‌ها دیگر دسته‌های شیعه هستند. رواج تشیع در سرزمین افغانستان از زمان صدر اسلام بوده و گسترش آن در دوره بنی‌عباس و با مهاجرت علویان به خراسان، و سپس همزمان با ایلخانان و صفویه اتفاق افتاده است.

از زمان حکومت عبدالرحمن‌خان (۱۲۵۹ـ۱۲۸۰ش/۱۸۸۰ـ۱۹۰۱م) که شیعیان بخصوص هزاره‌ها به سختی سرکوب و کشتار شده و خودمختاری آنان سلب شد، تا سقوط طالبان در ۱۳۸۰ش شیعیان مورد تهدید و سرکوب بودند. پس از برپایی نظام سیاسی بر پایه انتخابات تا روی‌کار آمدن دوباره طالبان در آخرین روزهای مرداد ۱۴۰۰ش، اوضاع شیعیان به بهبودی نسبی رسیده بود؛ گرچه سیاست آن حکومت نیز خالی از تبعیض نسبت به شیعیان نبود و حملات تروریستی متعددی علیه شیعیان بخصوص هزاره‌ها صورت گرفت. در آن دوره شیعیان در افغانستان چندین حزب، گروه اجتماعی، نهاد و مرکز دینی، حوزوی و دانشگاهی، رسانه، نمایندگان پارلمانی و اندکی مقام ارشد حکومتی داشتند. در امارت اسلامی طالبان، هیچ مقام ارشد حکومتی از شیعیان انتخاب نشد و آنان دوباره مورد تبعیض و محرومیت قرار گرفته‌اند.

افغانستان، کشوری در آسیای جنوبی که از غرب‌ با کشور ایران‌، از شمال‌ با ترکمنستان‌، تاجیکستان‌ و ازبکستان‌، از شرق‌ و جنوب‌ با جمهوری‌ پاکستان‌ هم‌ مرز است‌. افغانستان‌ دارای‌ ۲۹ ولایت‌ است که‌ هر یک‌ به‌ چند بخش‌ و چندین‌ دهستان‌ تقسیم‌ می‌شود. پایتخت‌ این‌ کشور کابل‌، و واحد پول‌ آن‌ افغانی‌ است‌. در جامعه افغانی‌ رهبران‌ مذهبی‌ از نفوذ فراوانی‌ برخوردارند و تقریباً در همه جنبه‌های‌ زندگی‌، به‌ ویژه‌ در سطح‌ محلی‌، نقش‌ مهمی‌ برعهده‌ دارند. اولین‌ و تنها سرشماری‌ رسمی‌ در افغانستان‌ در خرداد ۱۳۵۸/ژوئن‌ ۱۹۷۹ صورت‌ گرفت‌ که‌ بر اساس‌ آن‌ جمعیت‌ این‌ کشور ۳۵۸، ۵۵۱، ۱۵ نفر بود که‌ از لحاظ جمعیت‌ پنجاه‌ و سومین‌ کشور جهان‌ به‌ شمار می‌آید، اما مطابق‌ آخرین‌ داده‌ها (۱۳۷۳ش‌/۱۹۹۴م‌) جمعیت‌ افغانستان‌ ۰۰۰، ۸۷۹، ۱۸نفر برآورد شده است‌.

این سرزمین در دورانهای مختلف تاریخی در زمرۀ ولایات ایران محسوب می‌شده است. می‌توان احمد شاه درانی، را اولین حکمران مستقل سرزمین افغانستان دانست، اگر چه قبل از او دو قبیلۀ غلجایی (غلزایی) و ابدالی (درانی) در بخشهایی از افغانستان امروز، به تاسیسِ دولتهای مستقل پرداختند اما هر دو به دست نادرشاه برافتادند.

سرزمینی‌ که‌ امروز افغانستان‌ نامیده‌ می‌شود از دیرباز گذرگاه‌ و محل‌ برخورد و آمیزش‌ قوم‌های‌ گوناگون‌ بوده‌ است‌. بررسی‌های‌ قومی‌ در سال‌های‌ پیش‌ از اشغال‌ نظامی‌ افغانستان‌ (۱۹۷۹م‌)، به‌ بیش‌ از ۲۰۰ قوم‌ و قبیله‌ و حدود ۳۰ زبان‌ مختلف‌ در این‌ سرزمین‌ اشاره‌ دارد. امروزه‌ ترکیب‌ قومی‌ و شمار جمعیت‌ هر یک‌ از اقوام‌ افغانستان‌ درهم‌ ریخته‌ است‌ و گروه‌های‌ بزرگی‌ از اقوام‌ و قبایل‌ آن‌ به‌ کشورهای‌ دیگر، به‌ویژه‌ پاکستان‌ و ایران‌ مهاجرت‌ کرده‌اند. بیشتر مردم‌ افغانستان‌ مسلمان و پیروان‌ فقه حنفی‌ هستند و بعد از آنها شیعیان امامیه‌، بیشترین پیروان‌ مذاهب‌ را تشکیل می دهند. مذهب‌ شیعه‌ بیشتر میان‌ قوم‌ها و قبایل‌ ایرانی‌ تبار فارسی‌ زبان‌ رواج‌ دارد. مذاهب‌ هندو، اسماعیلی‌ و سیک‌ نیز به‌ ترتیب‌ شمار پیروان‌، از مذاهب‌ متداول‌ در میان‌ مردم‌ افغانستان‌ هستند.

افغانستان در ضمن خراسان

فهرست مندرجات

آمارگیر وبلاگ