احادیثی از پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله همراه با آیاتی از قرآن کریم

اثر نماز را سبک شمردن : قال رَسُولُ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: لاتُضَیعُوا صَلوتَکُمْ، فَإنَّ مَنْ ضَیعَ صَلوتَهُ، حُشِرَ مَعَ قارُونَ وَ هامانَ، وَ کانَ حَقّاً عَلی اللّهِ اءنْ یدْخِلَهُ النّارَمَعَ الْمُنافِقینَ . (وسایل الشیعه ج4 ص 30) فرمود: نماز را سبک و ناچیز مشمارید، هر کس نسبت به نمازش بی اعتنا باشد و آنرا سبک و ضایع گرداند همنشین قارون و هامان خواهد گشت و حقّ خداوند است که او را همراه منافقین در آتش داخل نماید. [مریم : 59 فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضاعُوا الصَّلاةَ وَ اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ فَسَوْفَ یلْقَوْنَ غَیا . سپس در پى آنها جانشینانى آمدند كه نماز را ضایع كردند و از شهوت‏هاى (نفس) پیروى كردند، پس به زودى (سزا و كیفر) گمراهى خود را خواهند دید].

ثواب مسجد رفتن : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: مَنْ مَشی إلی مَسْجِدٍ مِنْ مَساجِدِاللّهِ، فَلَهُ بِکُّلِ خُطْوَةٍ خَطاها حَتّی یرْجِعَ إ لی مَنْزِلِهِ، عَشْرُ حَسَناتٍ، وَ مَحی عَنْهُ عَشْرُ سَیئاتٍ، وَ رَفَعَ لَهُ عَشْرُ دَرَجاتٍ . (عقاب الاعمال ص 343) فرمود: هر کس قدمی به سوی یکی از مساجد خداوند بردارد، برای هر قدم ثواب ده حسنه می باشد تا برگردد به منزل خود، و ده خطا از لغزشهایش پاک میشود، همچنین درپیشگاه خداوند ده درجه ترفیع مییابد.

انتظار نماز و غیبت نکردن : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: اَلْجُلُوسُ فِی الْمَسْجِدِ لاِنْتِظارِ الصَّلوةِ عِبادَةٌ مالَمْ یحْدُثْ، قیلَ: یا رَسُولَ اللّهِ وَ مَا الْحَدَثُ؟ قالَ: الْغِیبَةُ . (وسایل الشیعه ج 4 ص 116) فرمود: نشستن در مسجد جهت انتظار وقت نماز عبادت است تا موقعی که حَدَثی از او صادر نگردد. سؤ ال شد: یا رسول اللّه، منظور از حدث چیست؟ فرمود: غیبت و پشت سر دیگران سخن گفتن. [انتظار نماز در کلمه رابطو : آل عمران : 200 یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ . اى كسانى كه ایمان آورده‏اید! (در برابر مشكلات و هوسها،) استقامت كنید! و در برابر دشمنان(نیز)، پایدار باشید و از مرزهاى خود، مراقبت كنید و از خدا بپرهیزید، شاید رستگار شوید! . یا أباذر! أتعلم فی أی شی‏ء انزلت هذه الایة؟ اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ، قلت: لا أدری فداك أبی و امّی، قال: فی انتظار الصّلاة خلف الصّلاة. طرائف الحكم یا اندرزهاى ممتاز متن ‏ج‏2 ص300 الحدیث 1381 فی وصیة رسول الله صلى الله علیه و آله لأبی ذر الغفاری . اى أبا ذر، آیا میدانى این آیه: اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ، در باره چه چیز نازل گردیده (ابا ذر گوید) عرضكردم پدر و مادرم فداى تو باد نمیدانم، حضرت فرمود: درموردانتظارنسبت به نمازدرعقب نمازدیگر نازل شده است].

با عجله نماز خواندن و نماز کلاغی : ... بَینَما رَسُولُ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ جا لِسٌ فِی الْمَسْجِدِ، إ ذْدَخَلَ رَجُلٌ فَقامَ یصَلّی، فَلَمْ یتِمَّ رُکُوعَهُ وَ لاسُجُودَهُ، فَقالَ: نَقَرَ کَنَقْرِ الْغُرابِ، لَئِنْ ماتَ هذا وَ هکَذا صَلوتُهُ لَیمُوتُنَّ عَلی غَیرِ دینی . (مسایل الشیعه ج 4 ص 31) رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله در مسجد نشسته بود که شخصی وارد شد و مشغول نماز گشت و رکوع و سجودش را کامل انجام نداد و عجله و شتاب کرد. حضرت فرمود: کار این شخص همانند کلاغی است که منقار بر زمین می زند، اگر با این حالت از دنیا برود بر دین من نمرده است.

زندان مومن و بهشت کافر : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: یا اءباذَر، اَلدُّنْیا سِجْنُ الْمُؤْمِن وَ جَنَّةُ الْکافِرِ، وَ ما اءصْبَحَ فیها مُؤْمِنٌ إلاّ وَ هُوَ حَزینٌ، وَ کَیفَ لایحْزُنُ الْمُؤْمِنُ وَ قَدْ اءوَعَدَهُ اللّهُ اءنَّهُ وارِدٌ جَهَنَّمَ . (اءمالی طوسی ج 2 ص 142) فرمود: ای ابوذر، دنیا زندان مؤ من و بهشت کافران است، مؤ من همیشه محزون و غمگین می باشد، چرا چنین نباشد و حال آن که خداوند به او - درمقابل گناهان و خطاهایش- وعده مجازات و دخول جهنّم را داده است.

[حدیث فوق با آیه زیر منافاتی ندارد : البقرة : 277 إِنَّ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَیهِمْ وَ لا هُمْ یحْزَنُونَ . همانا كسانى كه ایمان آورده و عمل‏هاى شایسته كرده و نماز را به‏ پا داشته و زكات پرداخته ‏اند، براى آنان در نزد پروردگارشان پاداشى در خور شأن آنهاست، و (در آخرت) نه بیمى بر آنهاست و نه اندوهى خواهند داشت].

آخرت فروشی : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: شَرُّالنّاسِ مَنْ باعَ آخِرَتَهُ بِدُنْیاهُ، وَ شَرُّ مِنْ ذلِکَ مَنْ باعَ آخِرَتَهُ بِدُنْیا غَیرِهِ . (من لا یحضره الفقیه ج 4 ص 353) فرمود: بدترین افراد کسی است که آخرت خود را به دنیایش بفروشد و بدتر از او آن کسی خواهد بود که آخرت خود را برای دنیای دیگری بفروشد. [الشورى:36 فَما أُوتیتُمْ مِنْ شَی‏ءٍ فَمَتاعُ الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ ما عِنْدَ اللَّهِ خَیرٌ وَ أَبْقى‏ لِلَّذینَ آمَنُوا وَ عَلى‏ رَبِّهِمْ یتَوَكَّلُونَ . پس آنچه به شما داده شده (از وسائل گوناگون حیات موقت) بهره و كالاى زندگى دنیاست، و آنچه (از پاداش‏هاى اخروى) در نزد خداوند است بهتر و پایدارتر است براى كسانى كه ایمان آورده و بر پروردگارشان توكل مى‏كنند . النازعات:38 وَ آثَرَ الْحَیاةَ الدُّنْیا . و زندگى دنیا را (بر آخرت) ترجیح داده . الأعلى:16 بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَیاةَ الدُّنْیا . (شما به سراغ آن فلاح نمى‏روید) بلكه شما زندگى دنیا را ترجیح مى‏دهید].

احساس خطر در سه چیز : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: ثَلاثَةٌ اءخافُهُنَّ عَلی اُمتَّی: الضَّلالَةُ بَعْدَ الْمَعْرِفَةِ، وَ مُضِلاّتُ الْفِتَنِ، وَ شَهْوَةُ الْبَطْنِ وَ الْفَرْجِ . (اءمالی طوسی ج 1 ص 158) فرمود: سه چیز است که از آن ها برای امّت خود احساس خطر می کنم : 1 گمراهی، بعد از آن که هدایت و معرفت پیدا کرده باشند . 2 گمراهی ها و لغزش های به وجود آمده از فتنه ها . 3 مشتهیات شکم، وآرزوهای نفسانی وشهوت پرستی. [گمراهی وهدایت : البقرة:175 أُولئِكَ الَّذینَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدى‏ وَ الْعَذابَ بِالْمَغْفِرَةِ فَما أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ . آنها هستند كه گمراهى را به بهاى هدایت و عذاب را به ازاى آمرزش خریده‏ اند، وه! چه شكیبایند بر آتش! . گمراهی و فتنه : الأعراف:155 وَاخْتارَ مُوسى‏ قَوْمَهُ سَبْعینَ رَجُلاً لِمیقاتِنا فَلَمَّا أَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ أَهْلَكْتَهُمْ مِنْ قَبْلُ وَ إِیای أَ تُهْلِكُنا بِما فَعَلَ السُّفَهاءُ مِنَّا إِنْ هِی إِلاَّ فِتْنَتُكَ تُضِلُّ بِها مَنْ تَشاءُ وَ تَهْدی مَنْ تَشاءُ أَنْتَ وَلِینا فَاغْفِرْ لَنا وَ ارْحَمْنا وَ أَنْتَ خَیرُ الْغافِرینَ . و موسى از (میان) قوم خود براى وعده‏گاه ما (وعده نزول تورات پیش از پرستش گوساله، یا وعده توبه پس از آن) هفتاد مرد را برگزید، پس چون (به شنیدن صدا بسنده نكرده، خواستار دیدن خدا شدند) آن لرزه شدید آنها را فرا گرفت (و همگى مردند، موسى) گفت: پروردگارا، اگر مى‏خواستى آنها و مرا پیش از این هلاك مى‏كردى آیا ما را به خاطر آنچه نابخردان ما انجام داده ‏اند هلاك مى‏كنى؟ این جز آزمایش تو نیست، هر كس را بخواهى بدان گمراه مى‏كنى و هر كس را بخواهى هدایت مى‏كنى تو یار و سرپرست مایى، ما را بیامرز و بر ما ترحم كن كه تو بهترین آمرزندگانى].

گناهان و عذاب زود رس آنها : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: ثَلاثَةٌ مِنَ الذُّنُوبِ تُعَجَّلُ عُقُوبَتُها وَ لاتُؤَخَّرُ إلی الآخِرَةِ: عُقُوقُ الْوالِدَینِ، وَ الْبَغْی عَلَی النّاسِ، وَ کُفْرُ الاْ حْسانِ . (اءمالی طوسی ج 1 ص 13) فرمود: عقاب و مجازات سه دسته از گناهان زودرس می باشد و به قیامت کشانده نمی شود: ایجاد ناراحتی برای پدر و مادر، ظلم در حقّ مردم، ناسپاسی در مقابل کارهای نیک دیگران. [گناه و عقوبت : غافر:3 غافِرِ الذَّنْبِ وَ قابِلِ التَّوْبِ شَدیدِ الْعِقابِ ذِی الطَّوْلِ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ إِلَیهِ الْمَصیرُ . آمرزنده گناه و پذیرنده توبه، سخت كیفر، صاحب نعمت فراوان و پیوسته، معبودى جز او نیست بازگشت (همه كس و همه چیز) به سوى اوست . الأنفال : 52 كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَ الَّذینَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَفَرُوا بِآیاتِ اللَّهِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ إِنَّ اللَّهَ قَوِی شَدیدُ الْعِقابِ . (رفتار این مشركان) مانند رفتار خاندان فرعون و پیشینیان آنها (است) كه به آیات و نشانه‏هاى خدا كفر ورزیدند، خدا هم آنها را به گناهانشان مؤاخذه نمود، حقّا كه خداوند نیرومند و سخت‏كیفر است].

عاجز و ناتوان ترین افراد : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: إ نَّ اءعْجَزَ النّاسِ مَنْ عَجَزَعَنِ الدُّعاءِ، وَ إ نَّ اءبْخَلَ النّاسِ مَنْ بَخِلَ بِالسَّلامِ . (اءمالی طوسی ج 1 ص 87) فرمود: عاجز و ناتوان ترین افراد کسی است که از دعا و مناجات با خداوند ناتوان و محروم باشد، و بخیل ترین اشخاص کسی خواهد بود که از سلام کردن خودداری نماید.

سلام و مصافحه : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: إ ذا تَلاقَیتُمْ فَتَلاقُوا بِالتَّسْلیمِ وَ التَّصافُحِ، وَ إ ذا تَفَرَّقْتُمْ فَتَفَرَّقُوا بِإ لاسْتِغْفارِ . (اءمالی طوسی ج 1 ص 219) فرمود: هنگام بر خورد و ملاقات با یکدیگر سلام و مصافحه نمائید و موقع جدا شدن برای همدیگر طلب آمرزش کنید. [النساء:86 وَ إِذا حُییتُمْ بِتَحِیةٍ فَحَیوا بِأَحْسَنَ مِنْها أَوْ رُدُّوها إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى‏ كُلِّ شَی‏ءٍ حَسیباً . و چون به شما تحیت و درودى گفته شد شما تحیتى نیكوتر از آن یا همانند آن را بگویید، كه بى‏تردید خداوند حسابرس همه چیز است‏].

صلوات بر محمد صلی الله علیه و آله : عَنِ النَّبِی صلی الله علیه و آله أَنَّهُ قَالَ مَنْ صَلَّى عَلَی صَلَاةً وَاحِدَةً صَلَّى اللَّهُ عَلَیهِ أَلْفَ صَلَاةٍ فِی أَلْفِ صَفٍّ مِنَ الْمَلَائِكَةِ وَ لَمْ یبْقَ رَطْبٌ وَ لَا یابِسٌ إِلَّا وَ صَلَّى عَلَى ذَلِكَ الْعَبْدِ لِصَلَاةِ اللَّهِ عَلَی (بحار الأنوارالجامعة لدررأخبارالأئمة الأطهارج‏27 ص259 باب 15 الصلاة علیهم صلوات الله علیهم) هر کس بر من یک مرتبه صلوات بفرستد خداوند متعال هزار مرتبه در هزار صف از ملائکه براو صلوات می فرستد و ترو خشگی باقی نمی ماند مگر اینکه بر او درود بفرستند بخاطر اینکه خداوند بر او درود فرستاده است . [برکات ذکر صلوات : رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: بسیار یادکردن خداوبرمن صلوات فرستادن، موجب برطرف شدن فقرمیشود].

تلاوت قرآن وصدقه وکارهای نیک و رفتن به سوی مسجد مانع عذاب : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: یؤْتَی الرَّجُلُ فی قَبْرِهِ بِالْعَذابِ، فَإ ذا اُتِی مِنْ قِبَلِ رَاءسِهِ دَفَعَتْهُ تِلاوَةُ الْقُرْآنِ، وَ إ ذا اُتِی مِنْ قِبَلِ یدَیهِ دَفَعَتْهُ الصَّدَقَةُ، وَ إ ذا اُتِی مِنْ قِبَلِ رِجْلَیهِ دَفَعَهُ مَشْیهُ إلی الْمَسْجِدِ . (مسکن الفؤاد شهید ثانی ص 50) فرمود: هنگامی که بدن مرده را در قبر قرار دهند، چنانچه عذاب از بالای سر بخواهد وارد شود تلاوت قرآنش مانع عذاب می گردد و چنانچه از مقابل وارد شود صدقه و کارهای نیک مانع آن می باشد. و چنانچه از پائین پا بخواهد وارد گردد، رفتن به سوی مسجد مانع آن خواهد گشت. [احترام ملائکه به قاری قرآن : امام صادق (علیه السلام) فرموده است: «پس از آنکه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بر جنازه «سعد بن معاذ» نماز گزارد، فرمود: هفتاد هزار فرشته که در میان آنها جبرئیل نیز بود بر جنازه او نماز گزاردند. من از جبرئیل علت این احترام ملائکه را پرسیدم و او گفت: بخاطر اینکه او در همه حالات: در نشستن، ایستادن، سواره بودن، پیاده روی و رفت و آمد قل هو الله احد را تلاوت می‏کرد.» . تشویق پیامبر اکرم در حق حاملان قرآن : درخبری آمده است:«بعث النبی (صلی الله علیه و آله) وفداً إلی الیمن فأمر علیهم أمیراً منهم و هو اصغرهم فمکثوا أیاماً لم یسیروا (...) فقال له رجل یا رسول الله أتومره علینا و هو أصغرنا فذکر النبی (صلی الله علیه و آله) قرائته للقرآن». پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) هیأتی را به یمن فرستاد و امیر آنان را کسی قرار داد که جوانترین ایشان بود. مدتی گذشت اما آنان حرکت نکردند تا اینکه مردی به پیامبر (صلی الله علیه و آله) عرض کرد: آیا کسی را به امیری ما میگماری که کم سنترین ماست؟! پیامبر در پاسخ میزان تبحر وی را در قرائت قرآن، یادآور شد). در جنگ احد، هنگام دفن شهدا، فرمود:«أنظروا أکثرهم جمعاً للقرآن فاجعلوه أمام صاحبه فی قبره» (بنگرید کدامیک از ایشان بخشی بیشتری از قرآن را فراگرفته است؛ وی را قبل از همرزمش در قبر قرار دهید). تأکید بر آموزش قرآن: فرمود:«خیارکم من تعلم القرآن و علمه»]

مکارم اخلاق : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: عَلَیکُمْ بِمَکارِمِ الاْ خْلاقِ، فَإ نَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ بَعَثَنی بِها، وَ إ نَّ مِنْ مَکارِمِ الاْ خْلاقِ: اءنْ یعْفُوَالرَّجُلُ عَمَّنْ ظَلَمَهُ، وَ یعْطِی مَنْ حَرَمَهُ، وَ یصِلَ مَنْ قَطَعَهُ، وَ اءنْ یعُودَ مَنْ لایعُودُهُ . (اءمالی طوسی ج 2 ص 92) فرمود: بر شما باد رعایت مکارم اخلاق، که خداوند مرا بر آن ها مبعوث نمود، و بعضی از آن ها عبارتند از: کسی که بر تو ظلم کند به جهت غرض شخصی او را ببخش، کسی که تو را نسبت به چیزی محروم گرداند کمکش نما، با شخصی که با تو قطع دوستی کند رابطه دوستی داشته باش، شخصی که به دیدار تو نیاید به دیدارش برو. [عفووصفح : النور:22 وَ لا یأْتَلِ أُولُوا الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَ السَّعَةِ أَنْ یؤْتُوا أُولِی الْقُرْبى‏ وَ الْمَساكینَ وَ الْمُهاجِرینَ فی‏ سَبیلِ اللَّهِ وَ لْیعْفُوا وَ لْیصْفَحُوا أَ لا تُحِبُّونَ أَنْ یغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحیمٌ . و صاحبان برترى مالى و وسعت معاش از شما، از اینكه به خویشاوندان و فقیران و مهاجران در راه خدا بخشش نمایند، كوتاهى نكنند و بر ترك آن سوگند نخورند و باید (از بدزبانى و بد خلقى آنان) عفو كنند و درگذرند، آیا دوست ندارید كه خدا شما را ببخشاید؟ و خداوند بسیار آمرزنده و مهربان است . اخلاق پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله : آل‏عمران:159 فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلیظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شاوِرْهُمْ فِی الْأَمْرِ فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یحِبُّ الْمُتَوَكِّلینَ . پس به بركت رحمتى از جانب خداوند با آنها (امت خود) نرمخو شدى، و اگر بد خلق و سختدل بودى حتما از دورت پراكنده مى‏شدند. پس، از آنها درگذر و برایشان آمرزش طلب و در كارها با آنان مشورت نما، و چون تصمیم گرفتى بر خدا توكل كن، كه بى‏تردید خداوند توكل كنندگان را دوست دارد.

تکّه ای نان یا دانه ای خرما : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: مَنْ وَجَدَ کَسْرَةً اَوْ تَمْرَةً فَاءکَلَهَا لَمْ یفارِقْ جَوْفَهُ حَتّی یغْفِرَاللّهُ لَهُ . (اءمالی صدوقی ج 14ص 246) فرمود: هر کس تکّه ای نان یا دانه ای خرما در جائی ببیند، و آن را بردارد و میل کند، مورد رحمت و مغفرت خداوند قرار می گیرد.

اظهار تواضع و فروتنی : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: ما تَواضَعَ اءحَدٌ إ لاّ رَفَعَهُ اللّهُ . (اءمالی طوسی ج 1 ص 56) فرمود: کسی اظهار تواضع و فروتنی نکرده، مگر آن که خداوند متعال او را رفعت و عزّت بخشیده است. [آیه تواضع : در این آیه لقمان به فرزندش مى‏گوید: در زمین متكبرانه راه نرو «لاتَمْشِ فِی الْأَرْضِ مَرَحاً» و در سوره‏ى فرقان، اوّلین نشانه‏ى بندگان خوب خدا، حركت متواضعانه‏ى آنهاست. فرقان،63 «وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِینَ یمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً» . یكى از اسرار نماز كه در سجده‏ى آن بلندترین نقطه بدن را (حد اقل در هر شبانه روز 34 مرتبه در هفده ركعت نماز واجب) روى خاك مى‏گزاریم، دورى از تكبّر، غرور و تواضع در برابر خداوند است. گرچه تواضع در برابر تمام انسان‏ها لازم است، امّا در برابر والدین، استاد و مؤمنان لازم‏تر است. تواضع در برابر مؤمنان، از نشانه‏هاى برجسته‏ى اهل ایمان است. مائده، 54. «أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ» . بر خلاف تقاضاى متكبّران كه پیشنهاد دور كردن فقرا را از انبیا داشتند، آن بزرگواران مى‏فرمودند: ما هرگز آنان را طرد نمى‏كنیم. هود، 29 «وَ ما أَنَا بِطارِدِ الَّذِینَ آمَنُوا». قرآن مى‏فرماید: متكبّرانه راه نروید كه زمین سوراخ نمى‏شود، گردن‏كشى نكنید كه از كوه‏ها بلندتر نمى‏شوید. فرقان، 63 «وَ لا تَمْشِ فِی الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْأَرْضَ وَ لَنْ تَبْلُغَ الْجِبالَ طُولًا». تفسیر نور، ج‏9، ص: 267]

مهلت دادن بدهکار ناتوان : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: مَنْ اءنْظَرَ مُعْسِرا، کانَ لَهُ بِکُلِّ یوْمٍ صَدَقَةٌ . (اءعیان الشیعه ج 1 ص 305) فرمود: هر کس بدهکار ناتوانی را مهلت دهد برای هر روزش ثواب صدقه در راه خدا میباشد. [مهلت دادن تنگدست : البقرة :280 وَ إِنْ كانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلى‏ مَیسَرَةٍ وَ أَنْ تَصَدَّقُوا خَیرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ . و اگر (بدهكار) تنگدست بود پس (بر شماست) مهلت دادن او تا وقت توانایى. و صدقه دادن شما (گذشت از اصل بدهى) براى شما بهتر است اگر بدانید.

نوشته بر بال هدهد : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: ما مِنْ هُدْهُدٍ إ لاّ وَ فی جِناحِهِ مَکْتُوبٌ بِالِسّرْیانیةِ «آلُ مُحَمَّدٍ خَیرُ الْبَریةِ» . (اءمالی طوسی ج 1 ص 360) فرمود: هیچ پرنده ای به نام هدهد وجود ندارد مگر آن که روی بال هایش به لغت سریانی نوشته شده است: آل محمّد (صلوات اللّه علیهم اجمعین) بهترین مخلوق روی زمین می باشند.

صبر نمودن در برابر مسائل دین و عمل : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: یاءتی عَلی النّاسِ زَمانٌ، الصّابِرُ مِنْهُمْ عَلی دینِهِ کَالْقابِضِ عَلی الْجَمَرِ . (اءمالی طوسی ج 2 ص 192) فرمود: زمانی بر مردم خواهد آمد که صبر نمودن در برابر مسائل دین و عمل به دستورات آن همانند در دست گرفتن آتش گداخته است.

گریزان بودن مردم ازعلماءوسه عذاب : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: سَیاءتی زَمانٌ عَلی اُمتَّی یفِرُّونَ مِنَ الْعُلَماءِ کَما یفِرُّ الْغَنَمُ مِنَ الذِّئْبِ، إبْتَلاهُمُ اللّهُ بِثَلاثَةِ اءشْیاء: الاْ وَّلُ: یرَفَعُ الْبَرَکَةَ مِنْ اءمْوالِهِمْ، وَ الثّانی: سَلَّط اللّهُ عَلَیهِمْ سُلْطانا جائِرا، وَ الثّالِثُ: یخْرُجُونَ مِنَ الدُّنْیا بِلا إ یمانٍ . (مستدرک الوسایل ج 11 ص 376) فرمود: زمانی بر امّت من خواهد آمد که مردم از علماء گریزان شوند همان طوری که گوسفند از گرگ گریزان است، خداوند چنین جامعه ای را به سه نوع عذاب مبتلا می گرداند : 1 برکت و رحمت خود را از اموال ایشان برمی دارد . 2 حکمفرمائی ظالم و بی مروّت را بر آن ها مسلّط می گرداند . 3 هنگام مرگ و جان دادن، بی ایمان از این دنیا خواهند رفت.

دانشمندی بین گروهی نادان : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: اَلْعالِمُ بَینَ الْجُهّالِ کَالْحَی بَینَ الاْ مْواتِ، وَ إ نَّ طالِبَ الْعِلْمِ یسْتَغْفِرُلَهُ کُلُّ شَی ءٍ حَتّی حیتانِ الْبَحْرِ وَ هَوامُّهُ، وَ سُباعُ الْبَرِّ وَ اءنْعامُهُ، فَاطْلُبُوا الْعِلْمَ فَإ نّهُ السَّبَبُ بَینَکُمْ وَ بَینَ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ، وَ إ نَّ طَلَبَ الْعِلْمِ فَریضَةٌ عَلی کُلِ مُسْلِمٍ . (بحار الانوار ج 1 ص 172) فرمود: دانشمندی که بین گروهی نادان قرار گیرد همانند انسان زنده ای است بین مردگان، و کسی که در حال تحصیل علم باشد تمام موجودات برایش طلب مغفرت و آمرزش می کنند، پس علم را فرا گیرید چون علم وسیله قرب و نزدیکی شما به خداوند است، و فراگیری علم، بر هر فرد مسلمانی فریضه است.

[علم و درجه الهی : المجادلة:11 ...یرْفَعِ اللَّهُ الَّذینَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبیرٌ . وكسانى را كه به آنها دانش عطا شده درجاتى (در دنیا و آخرت) بالا برد. و خداوند از آنچه مى‏كنید آگاه است].

ثواب زیارت عالم و دانشمند : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: مَنْ زارَ عالِما فَکَاءنَّما زارَنی، وَ مَنْ صافَحَ عالِما فَکاءنَّما صافَحَنی، وَ مَنْ جالَسَ عالِماً فَکَاءنَّما جالَسَنی، وَ مَنْ جالَسَنی فِی الدُّنْیا اءجْلَسْتُهُ مَعی یوْمَ الْقِیامَةِ . (مستدرک الوسایل ج 17 ص 300) فرمود: هر کس به دیدار و زیارت عالم و دانشمندی برود مثل آن است که مرا زیارت کرده، هر که با دانشمندی دست دهد و مصافحه کند مثل آن که با من مصافحه نموده، هر شخصی همنشین دانشمندی گردد مثل آن است که با من مجالست کرده، و هر که در دنیا با من همنشین شود، در آخرت همنشین من خواهد گشت.

نگاه حرام به زن نامحرم : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: مَنْ اَصابَ مِنْ إ مْرَاءةٍ نَظْرَةً حَراما، مَلاَ اللّهُ عَینَیهِ نارا . (مستدرک الوسایل ج 14 ص 270) فرمود: هرکس نگاه حرامی به زن نامحرمی بیفکند، خداوند چشم های او را پر از آتش می گرداند. [دوری از نگاه نامحرم و اثر مهم آن : النور:30 قُلْ لِلْمُؤْمِنینَ یغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ یحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذلِكَ أَزْكى‏ لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبیرٌ بِما یصْنَعُونَ . به مردان با ایمان بگو كه چشمان خود را (از آنچه دیدنش حرام است مانند عورت دیگران و بدن زن اجنبى) فرو بندند، و عورت‏هاى خود را (از اینكه در معرض دید قرار گیرد) حفظ كنند، این براى آنها پاكیزه‏تر است. همانا خداوند از آنچه انجام مى‏دهند آگاه است . النور:31 وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ یغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ یحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْیضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى‏ جُیوبِهِنَّ وَ لا یبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبائِهِنَّ أَوْ آباءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنائِهِنَّ أَوْ أَبْناءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنی‏ إِخْوانِهِنَّ أَوْ بَنی‏ أَخَواتِهِنَّ أَوْ نِسائِهِنَّ أَوْ ما مَلَكَتْ أَیمانُهُنَّ أَوِ التَّابِعینَ غَیرِ أُولِی الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذینَ لَمْ یظْهَرُوا عَلى‏ عَوْراتِ النِّساءِ وَ لا یضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیعْلَمَ ما یخْفینَ مِنْ زینَتِهِنَّ وَ تُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمیعاً أَیهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ . و به زنان با ایمان بگو كه چشمان خود را (از نگاه به عورت غیر و بدن مرد اجنبى) فرو بندند و عورت‏هاى خود را (تمام بدن را غیر از صورت و دست‏ها، از اینكه در معرض دید اجنبى قرار گیرد) حفظ كنند، و زیور و زینت خود و جاهاى آن را (مانند، گردن، سینه، موهاى سر، بازوان و ساق‏هاى پا) آشكار نسازند، جز آنچه (بر حسب ضرورت عرفى) پیداست (مانند لباس‏هاى رو و صورت و دست‏ها)، و باید روسرى‏هاى خود را بر روى گریبان‏ها بزنند (تا گردن و سینه پوشانده شود)، و زیور (و جاهاى زیور) را بر كسى آشكار نسازند جز بر شوهرانشان یا پدرانشان یا پدران شوهرانشان یا پسرانشان یا پسران شوهرانشان یا برادرانشان یا پسران برادرانشان یا پسران خواهرانشان یا زن‏هاى همجنس خودشان یا برده‏هاى ملكى‏شان یا مردان عقب مانده تابع خانواده كه نیاز شهوانى ندارند یا كودكانى كه نیروى آمیزش با زن‏ها را ندارند، و (زنانى كه خلخال در پا دارند) پاهاى خود را (محكم) به زمین نزنند تا زینت‏هایى كه پنهان مى‏دارند معلوم گردد. و همگى شما- اى مؤمنان- به سوى خدا (در تمام ابعاد انسانى) بازگردید، باشد كه رستگار شوید.

ازدواج با زن به جهت ثروتش و به جهت زیبائی و به جهت دین و ایمانش : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: مَنْ تَزَوَّجَ إ مْرَاءةً لِمالِها وَ کَلَهُ اللّهُ إ لَیهِ، وَ مَنْ تَزَوَّجَها لِجَمالِها رَاءی فیها ما یکَرَهُ، وَ مَنْ تَزَوَّجَها لِدینِها جَمَعَ اللّهُ لَهُ ذلِکَ . (تهذیب الاحکام ج 7 ص 399) فرمود: هر کس زنی را به جهت ثروتش ازدواج کند خداوند او را به همان واگذار می نماید، و هر که با زنی به جهت زیبائی و جمالش ازدواج کند خوشی نخواهد دید، و کسی که با زنی به جهت دین و ایمانش تزویج نماید خداوند خواسته های او را تاءمین می گرداند. (البته اگر زنی پیدا شود که هر سه را داشته باشد برترین زن است برای ازدواج) [ازدواج و آرامش : الأعراف:189 هُوَ الَّذی خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ جَعَلَ مِنْها زَوْجَها لِیسْكُنَ إِلَیها فَلَمَّا تَغَشَّاها حَمَلَتْ حَمْلاً خَفیفاً فَمَرَّتْ بِهِ فَلَمَّا أَثْقَلَتْ دَعَوَا اللَّهَ رَبَّهُما لَئِنْ آتَیتَنا صالِحاً لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرینَ . اوست آن كه هر یك از شما را از یك نفس (پدرتان) آفرید و همسرش را نیز از جنس او قرار داد تا در كنارش آرام یابد، پس چون با همسرش آمیزش كرد وى بارى سبك برگرفت و چندى با آن بار گذراند (اوایل مدت حمل) و چون سنگین بار گردید هر دو، خداوند، پروردگار خود را خواندند كه اگر ما را فرزندى شایسته (سالم و قادر بر ادامه زندگى) عطا كنى مسلّما از سپاسگزاران خواهیم بود. الروم:21 وَ مِنْ آیاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً لِتَسْكُنُوا إِلَیها وَ جَعَلَ بَینَكُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً إِنَّ فی‏ ذلِكَ لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یتَفَكَّرُونَ . و از نشانه‏هاى او این است كه براى شما از جنس خودتان (نه از فرشتگان و نه از اجنّه و غیر آنها) همسرانى آفرید كه در كنار آنها آرامش یابید، و میان شما (شوى و زن یا افراد نوع انسانى) علاقه دوستى و مهر باطنى نهاد، همانا در این امر نشانه‏هایى است (از توحید و قدرت و حكمت خدا) براى گروهى كه مى‏اندیشند.

خوراکش کمتر و خوراکش زیاد : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: مَنْ قَلَّ طَعامُهُ، صَحَّ بَدَنُهُ، وَ صَفاقَلْبُهُ، وَ مَنْ کَثُرَ طَعامُهُ سَقُمَ بَدَنُهَ وَ قَساقَلْبُهُ . (تنبیه الخواطر معروف به مجموعه ورام. ص548) فرمود: هرکه خوراکش کمترباشد بدنش سالم وقلبش با صفاخواهد بود،وهرکس خوراکش زیادباشد امراض جسمی بدنش وکدورت، قلبش رافراخواهدگرفت.

سبب خاموشی نور عرفان و معرفت در افکار و قلبها : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: لاتُشْبِعُوا، فَیطْفاء نُورُ الْمَعْرِفَةِ مِنْ قُلُوبِکُمْ . (مستدرک الوسایل ج 16 ص 218) فرمود: شکم خود را از خوراک سیر و پر مگردانید، چون که سبب خاموشی نور عرفان و معرفت در افکار و قلب هایتان می گردد.

عذاب پذیرفتن ریاست و مسئولیتی و اهلیت نداشتن آن : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: مَنْ تَوَلّی عَمَلا وَ هُوَیعْلَمُ اءنَّهُ لَیسَ لَهُ بِاءهْلٍ، فَلْیتُبَّوَءُ مَقْعَدُهُ مِنَ النّارِ . (تاریخ الاسلام ج 1011120 ص 285) فرمود: هر که ریاست و مسئولیتی را بپذیرد و بداند که أ هلیت آن را ندارد، در قبر و قیامت جایگاه او پر از آتش خواهد شد.

مؤ من ضعیف و بی دین : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: إ نَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ لَیبْغِضُ الْمُؤْمِنَ الضَّعیفِ الَّذی لادینَ لَهُ، فَقیلَ: وَ ما الْمُؤْمِنُ الضَّعیفُ الَّذی لادینَ لَهُ؟ قالَ: اَلذّی لاینْهی عَنِ الْمُنْکَرِ . (وسایل الشیعه ج 16 ص 122) فرمود: همانا خداوند دشمن دارد آن مؤ منی را که ضعیف و بی دین است، سؤ ال شد: مؤ من ضعیف و بی دین کیست؟ پاسخ داد: کسی که نهی از منکر و جلوگیری از کارهای زشت نمی کند.

صدقه ی محرمانه و پنهانی : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: صَدَقَةُ السِّرِّ تُطْفِی ءُ الْخَطیئَةَ، کَما تُطْفِی ءُ الماءُ النّارَ، وَ تَدْفَعُ سَبْعینَ بابا مِنَ الْبَلاءِ . (مستدرک الوسایل ج 7 ص 184) فرمود: صدقه ای که محرمانه و پنهانی داده شود سبب پاکی گناهان می باشد، همان طوری که آب، آتش را خاموش می کند، همچنین صدقه هفتاد نوع بلا و آفت را بر طرف می نماید.

اهمیت دادن به خورد و خوراک ولی ... : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: عَجِبْتُ لِمَنْ یحْتَمی مِنَ الطَّعامِ مَخافَةَ الدّاءِ، کَیفَ لایحْتمی مِنَ الذُّنُوبِ، مَخافَةَ النّارِ . (بحار الانوار ج70 ص347) فرمود: تعجّب دارم از کسانی که نسبت به خورد و خوراک خود اهمیت می دهند تا مبادا مریض شوند ولیکن اهمیتی نسبت به گناهان نمی دهند و باکی از آتش سوزان جهنم ندارند.

علاقه نسبت به ریاست و ثروت و سبب روئیدن نفاق در قلب و درون : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: حُبُّ الْجاهِ وَ الْمالِ ینْبِتُ النِّفاقَ فِی الْقَلْبِ، کَما ینْبِتُ الْماءُ الْبَقْلَ . (تنبیه الخواطر، معروف به مجموعه ورام .ص 264) فرمود: علاقه نسبت به ریاست و ثروت سبب روئیدن نفاق در قلب و درون خواهد شد، همان طوری که آب و باران سبب روئیدن سبزیجات می باشند.

فرزند برای مؤ من : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: اَلْوَلَدُ کَبِدُ المُؤْمِنِ، إ نْ ماتَ قَبْلَهُ صارَ شَفیعاً، وَ إنْ ماتَ بَعَدَهُ یسْتَغْفِرُ اللّهَ، فَیغْفِرُلَهُ . (مستدرک الوسایل ج 16 ص112) فرمود: فرزند برای مؤ من همانند جگر و پاره تن اوست، چنانچه پیش از او بمیرد شفیع او می گردد، اگر بعد از او بمیرد برایش استغفار می کند و خداوند گناهانش را می آمرزد.

راه بدون حساب وارد بهشت شدن : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: حَسِّنُوا اءخْلاقَکُمْ، وَ اءلْطِفُوا جیرانَکُمْ، وَ اءکْرِمُوا نِسائَکُمْ، تَدْخُلُوا الْجَنّةَ بِغَیرِ حِسابٍ . (اءعیان الشیعه ج 1 ص 301) فرمود: رفتار و اخلاق خود را نیکو سازید، نسبت به همسایگان با ملاطفت و محبّت برخورد نمائید، زنان و همسران خود را گرامی دارید تا بدون حساب وارد بهشت گردید.

بر روش یافتن بر اخلاق دوستش : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: اَلْمَرْءُ عَلی دینِ خَلیلِهِ، فَلْینْظُر اءحَدُکُمْ مَنْ یخالِطُ . (اءمالی طوسی ج 2 ص 132) فرمود: انسان بر روش و اخلاق دوستش پرورش می یابد و شناخته می شود، پس متوجّه باشید با چه کسی دوست و همنشین می باشید.

پاداش و ثواب دادنِ صدقه ودادن قرض الحسنه انجام صله رحم " قالَ صلّی اللّه علیه و آله: اَلصَّدقَةُ بِعَشْرٍ، وَ الْقَرْضُ بِثَمانِیةَ عَشَرَ، وَ صِلَةُ الرَّحِمِ بِاءرْبَعَةَ وَ عِشْرینَ . (مستدرک الوسایل ج 7 ص 194) فرمود: پاداش و ثواب دادنِ صدقه ده برابر درجه، ودادن قرض الحسنه هیجده درجه، و انجام صله رحم بیست و چهار درجه افزایش خواهد داشت.

زیادى از جانب خداوند متعال : عَنْ أَبِی أَیوبَ الْخَزَّازِ، قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَلَیهِ السَّلَامُ یقُولُ: لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآیةُ عَلَى النَّبِی صَلَّى اللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَیرٌ مِنْها . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ: اللَّهُمَّ زِدْنِی [فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ: اللَّهُمَّ زِدْنِی‏] فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَنْ ذَا الَّذِی یقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَیضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثِیرَةً . فَعَلِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ أَنَّ الْكَثِیرَ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لَا یحْصَى وَ لَیسَ لَهُ مُنْتَهًى . (الأربعون حدیثا 67 الحدیث التاسع و العشرون‏) ابو ایوب خزّاز گوید: از امام صادق علیه السّلام شنیدم كه فرمود: وقتى آیه مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَیرٌ مِنْها [هر كس كه حسنه‏اى بیاورد براى بهترخواهد بود]. نازل شد، رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله فرمود: بار خدایا بر من افزون فرما. و چون خداوند آیه مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها [هر كس حسنه‏اى بیاورد براى او ده برابر خواهد بود]. را نازل كرد. پیامبر صلّى اللَّه علیه و آله فرمود: خدایا بر من افزون فرما. پس خداوند متعال آیه مَنْ ذَا الَّذِی یقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَیضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثِیرَةً . چه كسى است كه به خدا قرض نیكویى بدهد تا برایش چندین برابر زیاد گرداند]. نازل گردانید. آنگاه رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله دانست كه كثرت و زیادى از جانب خداوند متعال به شمارش نیاید و به پایان نرسد.

مریضی و پاک شدن خطاها ولغزش ها " قالَ صلّی اللّه علیه و آله: لایمْرُضُ مُؤْمِنٌ وَ لامُؤْمِنَةٌ إ لاّحَطّ اللّهُ بِهِ خَطایاهُ . (جامع الاحادیث ج 3 ص 89) فرمود: هیچ مؤ من و مؤ منه ای مریض نمی گردد مگر آن که خطاها ولغزش هایش پاک و بخشوده می شود.

در قیامت از سختی ها و مشکلات در اءمان ماندن : قالَ صلّی اللّه علیه و آله: مَنْ وَقَّرَ ذا شَیبَةٍ فِی الاْ سْلامِ اءمَّنَهُ اللّهُ مِنْ فَزَعِ یوْمِ الْقِیامَةِ . (کافی ج 2 ص 658) فرمود: هر کس بزرگسال مسلمانی را گرامی دارد و احترام نماید، خداوند او را در قیامت از سختی ها و مشکلات در اءمان می دارد.

گریان بودن تمامی چشم ها در روز قیامت بجز سه چشم : قالَ: صلّی اللّه علیه و آله: کُلُّ عَینٍ باکِیةٌ یوْمَ الْقِیامَةِ إ لاّ ثَلاثَ اءعْینٍ: عَینٌ بَکَتْ مِنْ خَشْیةِ اللّهِ، وَ عَینٌ غُضَّتْ عَنْ مَحارِمِ اللّهِ، وَ عَینٌ باتَتْ ساهِرَةً فی سَبی لِاللّهِ . (ثواب الاعمال ج 1 ص 211) فرمود: تمامی چشم ها در روز قیامت گریانند، مگر سه دسته : 1 آن چشمی که به جهت خوف و ترس از عذاب خداوند گریه کرده باشد . 2 چشمی که از گناهان و موارد خلاف بسته و نگاه نکرده باشد . 3 چشمی که شبها در عبادت و بندگی خداوند متعال بیدار بوده باشد.

سروروسیدمردم دردنیا ودرقیامت : قالَ (ص): سادَةُ النّاسِ فِی الدُّنْیا الا سْخِیاء، سادَةُ النّاسِ فِی الاخِرَةِ الاْ تْقِیاء . (ا عیان الشیعه ج 1 ص 302) فرمود: سرور و سید مردم در دنیا افراد سخاوتمند خواهند بود، وسید و سرور انسان ها در قیامت پرهیزکاران می باشند.

موعظه و نصحیت جبرئیل : قالَ (ص): وَ عَظَنی جِبْرئیلُ (ع): یا مُحَمَّدُ، اءحْبِبْ مَنْ شِئْتَ فَإ نَّکَ مُفارِقُهُ، وَ اعْمَلْ ما شِئْتَ فَإ نَّکَ مُلاقیهِ . (اءمالی طوسی ج 2 ص 203) فرمود: جبرئیل مرا موعظه و نصحیت کرد: با هر کس که خواهی دوست باش، بالاخره بین تو و او جدائی خواهد افتاد. هر چه خواهی انجام ده، ولی بدان نتیجه و پاداش آنرا خواهی گرفت.

سفارش پروردگار به نُه چیز : قالَ (ص): اَوْ صانی رَبّی بِتِسْع: اَوْ صانی بِالاْ خْلاصِ فِی السِّرِّ وَالْعَلانِیةِ، وَ الْعَدْلِ فِی الرِّضا وَ الْغَضَبِ، وَ الْقَصْدِ فِی الْفَقْرِ وَ الْغِنی، وَ اَنْ اءعْفُوَ عَمَّنْ ظَلَمَنی، وَ اءعطِی مَنْ حَرَمَنی، وَ اءصِلَ مَنْ قَطَعَنی، وَ اَنْ یکُونَ صُمْتی فِکْراً، وَ مَنْطِقی ذِکْراً، وَ نَظَری عِبْراً . (اءعیان الشیعه ج 1 ص 300) فرمود خداوند مرا به به نه خصلت سفارش فرمود : 1. اخلاص در آشکار و پنهان . 2. دادگری در خوشنودی و خشم . 3. میانه روی در نیاز وتوانمندی . 4. بخشیدن کسی که در حقّ من ستم روا داشته است . 5. کمک به کسی که مرا محروم گردانده . 6. دیدار خویشاوندانی که با من قطع رابطه نموده اند . 7. و این که خاموشیم اندیشه . 8. و سخنم، یادآوری خداوند . 9. و نگاهم عبرت و پند باشد.